Laatste Engelandvaarder toch nog in leven: is 102 en woont in Michigan
In dit artikel:
Na het overlijden van Ellis Brandon in 2024 werd gedacht dat de laatste Engelandvaarder uit de Tweede Wereldoorlog was overleden, maar Diederik van Overbeek (102) leeft nog. Zijn bestaan werd recent bevestigd toen zijn dochter Pauline via de Facebookpagina van Museum Engelandvaarders in Noordwijk contact legde met het museum. Van Overbeek nam zelf via een videoscherm deel aan het contact vanuit zijn huis in Caledonia, Michigan.
Van Overbeek was 16 toen hij op 14 mei 1940 het bombardement op Rotterdam meemaakte. Samen met zijn Joodse buurjongen Ben Slier besloot hij naar Engeland te vluchten om niet als dwangarbeider in Duitsland of elders terecht te komen. In tegenstelling tot velen die via de Noordzee gingen, volgden zij een zuidelijke route via België, Frankrijk, Spanje en Portugal. In Spanje werden ze gearresteerd; Van Overbeek doorstond drie gevangenissen en twee strafkampen. Na vrijlating bereikte hij Madrid, maar kon aanvankelijk niet verder omdat zijn Portugese visum verlopen was. Slier keerde terug naar Nederland en belandde onder meer in het Oranjehotel en Kamp Amersfoort; later ontsnapte hij uit Mauthausen en overleefde de oorlog met hulp van een Oostenrijks gastgezin.
In 1943 kwam Van Overbeek uiteindelijk toch in Engeland aan. Dankzij zijn opleiding als bankwerker kreeg hij een baan als onderhoudsmonteur bij de Royal Air Force. Voor zijn inzet kreeg hij in 1944 het Kruis van Verdienste. Na de oorlog trouwde hij met de Britse Marjorie Bowman; het paar vestigde zich in 1956 in Michigan en kreeg drie dochters. Van Overbeek werkte tot zijn zeventigste als elektricien.
Het museum noemt zijn verhaal belangrijk voorbeeldmateriaal voor jonge generaties: hoe een tiener moed toonde om vrijheid en rechtsstaat te verdedigen. Van Overbeek zelf relativeert zijn status als mogelijk oudste Engelandvaarder: "Ik ben de last man standing, maar het enige wat ik doe is ouder worden." Museum en familie hebben ook contact gelegd met Michel Slier, de zoon van Ben, die in Indonesië woont; binnenkort ontmoeten de families elkaar online om hun herinneringen te delen.
Korte context: Engelandvaarders waren Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog per boot, landroute of andere omwegen naar Engeland probeerden te ontsnappen om bij de geallieerden te vechten of te werken. Van Overbeeks verhaal is een zeldzaam, direct ooggetuigenverslag van die vaak gevaarlijke tochten.