Laatste Amerikaanse militairen trekken zich terug uit Irak: "Einde van dure uitstap naar de hel"

In dit artikel:

De laatste Amerikaanse militairen hebben Irak verlaten. De troepen vertrokken vanaf een luchtmachtbasis bij Irbil, in de semiautonome Koerdische regio, waarmee een einde komt aan de twaalf jaar durende Amerikaanse missie tegen terreurgroep IS. Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie verliep de terugtrekking ordelijk. Irak neemt de veiligheidsverantwoordelijkheid volledig over, al blijven de Verenigde Staten training en inlichtingenondersteuning leveren.

De Amerikaanse militaire aanwezigheid in Irak begon in 2003, toen de Verenigde Staten het regime van Saddam Hoessein omverwierpen. Dat gebeurde op basis van de onjuiste bewering dat Irak massavernietigingswapens bezat. Na een terugtrekking in 2011 keerden de Amerikanen in 2014 terug met ongeveer 5.000 militairen, nadat IS grote delen van Irak en Syrië had veroverd en een zelfverklaard kalifaat had uitgeroepen. Het kalifaat viel in 2019, waarna Amerikaanse militairen vooral Iraakse veiligheidstroepen opleidden.

De Amerikaanse en Iraakse regeringen besloten in 2024 de missie te beëindigen, omdat IS was teruggebracht tot verspreide, slapende cellen. De meeste Amerikaanse bases waren al eerder ontruimd; enkele honderden militairen bleven tot nu in het Koerdische noorden. Met hun vertrek eindigt, afgezien van een onderbreking van drie jaar, 23 jaar Amerikaanse militaire aanwezigheid in Irak.

In Bagdad werd de terugtrekking gevierd met een militaire parade. Premier Ali al-Zaidi presenteerde de gebeurtenis als bewijs van de groeiende soevereiniteit en de grotere slagkracht van Iraakse instellingen en strijdkrachten. Ook door Iran gesteunde sjiitische milities verwelkomden het vertrek en noemden het een overwinning op de Amerikaanse aanwezigheid.

In de Koerdische regio is er juist bezorgdheid. De autoriteiten vrezen dat IS opnieuw sterker wordt en dat door Iran gesteunde milities meer aanvallen uitvoeren, vooral nu Amerikaanse luchtverdedigingssystemen zijn verwijderd. De Iraakse regering zegt zowel IS te zullen bestrijden als niet-statelijke gewapende groepen te willen ontwapenen. Dat is bij kleinere milities deels gelukt, maar machtige, aan Iran gelieerde groepen weigeren vooralsnog mee te werken. De deadline voor hun ontwapening zou zijn verschoven naar juni 2027.

President Donald Trump noemde het vertrek een overwinning voor Irak en de Verenigde Staten en het einde van een kostbare oorlog. Hij stelde dat de Amerikaanse troepen hun doel hadden bereikt, omdat het kalifaat van IS niet meer bestaat.