Laat leerlingen vaker samen leren met kinderen die anders zijn dan zij
In dit artikel:
Mark Brouwer, officier der mariniers en vader van vier, vergelijkt zijn ervaringen met het Nederlandse onderwijs met wat hij zag in de Verenigde Staten en met de manier waarop het Korps Mariniers mensen opleidt. Hij signaleert drie knelpunten en doet een oproep om onderwijs weer meer te richten op vorming, samenleven en bewegen in plaats van uitsluitend op prestaties en classificatie.
Ten eerste ervaart hij dat het gesprek op school vaak neerkomt op tekortkomingen: korte oudergesprekken met waarschuwingen, stapels e-mails over wat beter moet, en een rapportcultuur die vooral aandacht heeft voor verbeterpunten. In de VS viel hem juist op hoe scholen daar vaker successen vieren en leerlingen positief belonen. Brouwer pleit voor meer opbouwende aandacht en vertrouwen dat een kind méér is dan een lijst verbeterpunten.
Tweede punt is de sterke neiging kinderen in hokjes te plaatsen — hoogbegaafd, ADHD, autisme, dyslexie — met passend onderwijs als oplossing. Dat heeft onmiskenbaar voordelen en specialistische zorg kan voor veel kinderen bevrijdend werken. Tegelijk waarschuwt hij voor het risico van verdere fragmentatie: de samenleving buiten school kent geen aparte klassen. Volgens hem hoort school ook een plek te zijn waar kinderen leren omgaan met verschillen, geduld ontwikkelen en samenleven met uiteenlopende karakters en niveaus.
Het derde aandachtspunt is de marginalisering van teamsport en beweging op school. Gymuren, schoolzwemmen en -toernooien slinken, en nationale sportactiviteiten zoals de Koningsspelen vallen steeds vaker weg. Brouwer benadrukt dat sport belangrijke vaardigheden leert — omgaan met winnen en verliezen, discipline, groepsverantwoordelijkheid — en dat competitie vaak een collectieve prestatie stimuleert in plaats van alleen individuele druk.
Als alternatief wijst hij naar lessen uit zijn werk bij de mariniers: mensen vormen tot teams, dagelijks bewegen, directe feedback en voortdurende aanpassing aan nieuwe generaties. Hij noemt ook de recent door de Onderwijsraad bepleitte focus op de leerling en roept op om verder te kijken dan toetsen: meer positieve aandacht, vaker gemengde groepen laten samenwerken en sport weer een volwaardige plaats geven in het curriculum. Zonder die koerswijziging dreigt onderwijs te veranderen in een systeem dat kinderen probeert te optimaliseren in plaats van te vormen tot betrokken mensen.