"Laat je niet verleiden tot zelfcensuur"
In dit artikel:
Internist-endocrinoloog Evelien Peeters richtte eind 2020 — samen met collega’s uit de geneeskunde, juristen, wetenschappers en ook mensen uit het bedrijfsleven — de stichting Artsen Covid Collectief op (nu Artsen Collectief). Het platform ontstond nadat Peeters zich in mei 2020 zorgen maakte over wat zij zag als een discrepantie tussen de zwaarte van de coronamaatregelen en het ziektebeeld: ernstige ziekte kwam vooral voor bij duidelijk afgebakende risicogroepen (zoals mensen met obesitas, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten), terwijl maatregelen soms niet logisch leken (bijvoorbeeld dat alcohol overal verkrijgbaar bleef en de McDrive open was terwijl sportscholen dicht moesten).
Na het uiten van die zorgen in een brief — die weinig respons kreeg totdat ze de tekst op LinkedIn plaatste — volgde een flinke reactie. Via sociale media kwamen professionals bijeen om informatie te delen en te pleiten voor nuance, open debat en aandacht voor de menselijke maat. Omdat losse bijeenkomsten te beperkt bleken, werd de stichting opgericht om de uitwisseling structureler te maken en minder gehoorde gegevens en meningen zichtbaar te maken.
Peeters werd een van de meer uitgesproken stemmen binnen medisch Nederland en kreeg veel tegenstand van collega’s. Toch hield ze vast aan haar professionele integriteit en innerlijke overtuiging, deels omdat ze als jonge medisch specialist minder verstrikt zat in commissies en dus minder kwetsbaar voor druk. Haar motivatie noemt ze deels ideëel: handelen in het belang van de toekomst van kinderen en terugbrengen van aandacht naar essentiële waarden. Ze erkent dat het naar buiten treden risico’s en spanning geeft, maar benadrukt ook het positieve dat voortkwam uit de verbinding met anderen en het gezamenlijk produceren van informatie.
Peeters waarschuwt verder voor mechanismen van zelfcensuur binnen organisaties en beroepsverbanden, en voor groepen die dissidente medische stemmen publiek bekritiseren. Om tegenwicht te bieden is volgens haar steun uit de directe omgeving cruciaal: “Je moet bereid zijn ongemak te verduren.” Daarmee pleit ze voor moed, kritische reflectie en het openhouden van professionele discussies, ook onder druk.