Laat hypotheekbubbel in één keer leeglopen en compenseer eigenaren

In dit artikel:

De auteur pleit voor een radicaal ander beleid rond de hypotheekrenteaftrek (HRA): schaf de regeling per direct af en verplicht banken wettelijk om uitstaande hypotheeksaldi te verlagen zodat de netto maandlasten voor huiseigenaren ongewijzigd blijven. Dit moet volgens hem de “miljardenstrop” afwenden en het systeem fundamenteel saneren in plaats van het plakken van onuitvoerbare afbouwregels.

Wie en waar: het voorstel richt zich op Nederlandse politiek, banken, huiseigenaren, de Belastingdienst en uiteindelijk de belastingbetaler. De schrijver beschuldigt vooral rechtse partijen, met name de VVD, van het in stand houden van de HRA uit electorale en pro-bankmotieven; de daadwerkelijke begunstigden zouden vooral aandeelhouders van banken zijn, omdat de regeling kunstmatig hoge schulden en dus rentestromen in stand houdt.

Wat en waarom: de HRA wordt hier gezien niet als ondersteuning van eigenwoningbezit maar als een subsidie op schuld die huizenprijzen opdrijft. Omdat commerciële banken nieuw geld creëren bij het verstrekken van hypotheken — een publiek gedelegeerd privilege — zou de staat het recht en de plicht hebben om dat mandaat te reguleren. Het voorstel heet geen onteigening: het corrigeert volgens de auteur een door de overheid vergund privilege dat economische scheefgroei veroorzaakt en inflatie voedt.

Praktische gevolgen en argumenten: door de aftrek te stoppen en banken te dwingen het uitstaande bedrag te verlagen tot de netto last gelijk blijft, zou de hypotheekhouder financieel niets merken, terwijl de private schuldenlast sterk krimpt. De maatregel zou ook de administratieve problemen rond de uitvoerbaarheid van de zogenoemde 30-jaarsregel bij de Belastingdienst voorkomen en jaarlijks circa 10 miljard euro aan rente-subsidie wegnemen, wat het begrotingstekort substantieel zou verkleinen. Tegenargumenten van banken over gemiste rente-inkomsten worden in de tekst weggezet als een acceptabele prijs voor stabiliteit en een gezondere woningmarkt.

Kanttekeningen: het is een politiek en juridisch ingrijpend voorstel dat ongetwijfeld op verzet van banken en rechtsgeleerden stuit. De auteur presenteert het vooral als een kansrijke reset: direct uitvoerbaar, budgettaire winstgevend en zonder directe koopkrachtverlies voor huidige huiseigenaren.