Laat dit kabinet vallen, vandaag nog

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten dreigt volgens de auteur niet zozeer te struikelen over inhoudelijke conflicten, maar over het onvermogen om de eigen begroting rond te krijgen. Premier Rob Jetten onderhandelt met VVD-leider Dilan Yeşilgöz en CDA-leider Henri Bontenbal telkens opnieuw over bezuinigingen en financiële middelen, onder meer voor defensie. Volgens de auteur ontbreekt daarbij een bredere politieke visie op de grote nationale en internationale problemen.

De kern van het probleem ligt volgens hem in de opzet van het kabinet. Hoewel het een minderheidskabinet is, probeert het één vast totaalpakket door de Tweede Kamer te krijgen, in plaats van per onderwerp wisselende meerderheden te zoeken. Daardoor begrijpen coalitie, oppositie en parlement onvoldoende hoe een minderheidskabinet zou moeten functioneren. Ook de Eerste Kamer draagt volgens de auteur bij aan de verlamming door zich als een tweede politieke Kamer op te stellen.

De schrijver pleit daarom voor een ingrijpende stelselwijziging: afschaffing van de Eerste Kamer, uitbreiding van de Tweede Kamer, een hogere kiesdrempel, een grotere rol voor de Raad van State en een rechtstreeks gekozen minister-president. Omdat zo’n hervorming lang zou duren, ziet hij nieuwe verkiezingen als de enige korte-termijnuitweg. Die lossen de onderliggende problemen niet op, maar kunnen volgens hem wel de huidige politieke impasse doorbreken en ruimte bieden voor een stabieler kabinet. Uiteindelijk wijt hij de crisis vooral aan politici die onvoldoende geschikt zijn voor hun taak en aan kiezers die steeds meer voor de politieke flanken kiezen.