L0IVE | EU: 'Grote stroomstoring Spanje en Portugal niet veroorzaakt door cyberaanval'
In dit artikel:
Een grootschalige stroomstoring trof sinds maandagmiddag grote delen van Spanje en Portugal, met uitval in onder meer Madrid, Lissabon en zelfs enkele zuidelijke regio’s van Frankrijk. Volgens Spaanse media betreft het de ernstigste stroomuitval in de recente geschiedenis van Spanje, waarbij miljoenen huishoudens zonder elektriciteit zaten. Het herstelproces verloopt traag en kan nog zes tot tien uur duren. De oorzaak blijft onbekend; alle scenario's, ook een mogelijke cyberaanval, worden onderzocht door de autoriteiten in beide landen, al zijn hier vooralsnog geen aanwijzingen voor gevonden.
Het elektriciteitsprobleem leidde tot ernstige verstoringen in verschillende sectoren: het trein- en vliegverkeer lag gedeeltelijk stil, verkeerslichten vielen uit wat tot gevaarlijke verkeerssituaties leidde, en in metrostations zaten mensen vast in stilstaande treinen. Het openbaar vervoer en supermarkten kampte met problemen, waarbij winkels noodgedwongen contante betalingen accepteerden. De autoriteiten riepen op om het verkeer te vermijden en waarschuwden voor mogelijke maatschappelijke onrust. Zo adviseerde het Rode Kruis burgers een noodpakket klaar te maken, voor het geval de storing lang aanhoudt.
Het Portugese elektriciteitsbedrijf REN gaf aan dat de stroomuitval verband houdt met een zeldzaam fenomeen van geïnduceerde atmosferische trillingen, veroorzaakt door extreme temperatuurverschillen in het Spaanse binnenland, die hoogspanningslijnen ontregelden. Desondanks wordt de situatie nauwlettend gemonitord. De Europese Commissie steunt de landen en coördineert de informatie-uitwisseling om het elektriciteitssysteem zo snel mogelijk te helpen herstellen. De Spaanse premier Pedro Sanchez leidde een crisisberaad en mobiliseerde de nationale veiligheidsraad. Ook in Portugal is een crisisgroep actief om de situatie te monitoren.
De stroomuitval had ook gevolgen voor de veiligheid en de openbare orde; liften vielen uit en er moesten mensen worden gered, winkels in grote steden sloten en bleven dichte deuren houden, en speciale eenheden in Portugal stonden paraat om te kunnen ingrijpen indien nodig. Hoewel aanvankelijke speculaties over een cyberaanval circuleerden, bevestigden officiële bronnen deze theorie niet, en waarschuwden voor desinformatie. Ondertussen bleek de stroomvoorziening in Frankrijk, waar delen ook last hadden van de uitval, inmiddels grotendeels hersteld. Oekraïne bood aan zijn expertise en ervaring bij herstel van netwerken te delen, mede vanwege zijn ervaring met Russische aanvallen op energie-infrastructuur.
De situatie blijft gespannen en onduidelijk, met grote impact op het dagelijkse leven en de infrastructuur in de getroffen gebieden. Autoriteiten en netbeheerders blijven zich inspannen om de levering zo snel mogelijk te normaliseren en de oorzaak te achterhalen. Reizigers worden geadviseerd vluchttijden goed te controleren vanwege aanhoudende vertragingen en annuleringen bij luchthavens in Spanje en Portugal.