Kwekers snijbloemen overtreden massaal regels: gebruiken te veel of verboden gif
In dit artikel:
Slechts 39 procent van de glastuinbouwbedrijven houdt zich nog aan de regels voor gewasbescherming, blijkt uit inspecties van de NVWA; in 2019 was dat nog 60 procent. Inspecteurs bezochten in de afgelopen twee jaar 71 snijbloemenkwekers (onder meer chrysant, freesia, hortensia en roos). Bij 43 bedrijven werden overtredingen vastgesteld; zeven kwekers gebruikten middelen die niet zijn toegestaan.
De NVWA gaf 20 keer een waarschuwing en stelde 41 keer een rapport van bevindingen op, waarop boetes of andere maatregelen kunnen volgen. Bij de controles werden onder andere de bestrijdingsmiddelen azinphos-ethyl, chloorpyrifos, spirodiclofen, clothianidin, thiamethoxam en metoxuron aangetroffen. De autoriteit waarschuwt dat het niet naleven van regels risico’s kan opleveren voor mens, dier en milieu, maar precieze gevolgen van de geconstateerde overtredingen in Nederlandse kassen zijn nog onduidelijk en vragen om vervolgonderzoek.
Eerdere tests op geïmporteerde snijbloemen uit landen buiten de EU toonden wel pesticide-resten die vooral risico’s geven voor mensen die beroepsmatig met bloemen omgaan — bloemisten, veilingmedewerkers en importeurs — zelfs bij gebruik van beschermende kleding. Het RIVM wijst erop dat bestrijdingsmiddelen uiteenlopende gezondheidseffecten kunnen hebben afhankelijk van soort, duur en mate van blootstelling: van huidallergie en immuunsysteem- of zenuwstelselproblemen tot in sommige gevallen een verhoogd kankerrisico. Ook wordt benadrukt dat resten via groenafval of compost schadelijk kunnen zijn voor bodemorganismen en bijen. Consumenten lopen doorgaans een lagere blootstelling, maar een absoluut veiligheidsgarantie ontbreekt volgens het RIVM.
De verslechterde naleving leidde tot verontwaardiging in de Tweede Kamer. Kamerleden van meerdere partijen noemden de uitkomsten zorgwekkend en riepen op tot meer verantwoordelijkheid van de sector. Minister Wiersma steunt die waarschuwing. Brancheorganisatie Glastuinbouw Nederland betreurt de berichtgeving maar wijst erop dat gebruiksaanwijzingen op etiketten in de praktijk soms slecht toepasbaar zijn en benadrukt afstand te nemen van kwekers die willens en wetens verboden middelen gebruiken.
In het Kamerdebat klonk kritiek dat handhaving nu onvoldoende afschrikt: de pakkans zou te klein zijn en boetes mogelijk te laag. De NVWA overweegt zwaardere sancties voor recidivisten en onderzoekt of meer inspectiegegevens openbaar gemaakt kunnen worden. Ongeveer 25 inspecteurs houden toezicht op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Kamerleden concludeerden dat er "werk aan de winkel" is om de veiligheid van telers, bloemisten en consumenten te verbeteren, juist nu de vraag naar bloemen rond gelegenheden als Valentijnsdag toeneemt.