Kwart van de Belgen heeft nauwelijks financiële basiskennis en is daardoor kwetsbaar voor oplichting
In dit artikel:
ING onderzocht recent de financiële basiskennis van ruim 1.000 Belgen met een korte meerkeuzetest van vijf vragen over rente, inflatie, spreiding, risico–rendement en obligatieprijzen. Belgen scoorden gemiddeld zwak: het gemiddelde lag op 2,6 van de 5 vragen. Een kwart behaalde maximaal één goed antwoord (zeer lage basiskennis), terwijl ongeveer een derde vier of vijf vragen goed had en dus als relatief financieel geletterd geldt.
Demografisch geldt dat mannen iets beter presteren dan vrouwen, en dat kennis toeneemt met opleidingsniveau en leeftijd. Jongeren overschatten hun kennis opvallend vaak; 63 procent van de laag scorenden denkt beter te zijn dan de test aangeeft, terwijl twee derde van de hoog scorenden zichzelf juist onderschat.
Internationaal geplaatst komen Belgen er slechter vanaf dan Duitsers en Nederlanders, maar beter dan respondenten uit Spanje, Polen en Roemenië (de andere landen in het ING-onderzoek).
ING koppelt die beperkte kennis aan concrete gevolgen: ongeveer een vijfde van de Belgen nam het voorbije jaar een financiële beslissing waar ze spijt van hadden, en evenveel mensen rapporteerden slachtoffer te zijn geworden van fraude of oplichting. Respondenten met weinig financiële kennis hebben bovendien meer twijfel of zij überhaupt slachtoffer waren van fraude, en meer financiële stress: bijna 30 procent van de laag scorende groep ligt wakker van geldzorgen, tegenover ongeveer 10 procent bij de hoog scorenden. Vrijwel de helft van alle Belgen zegt terughoudend te zijn om te beleggen; onder mensen met lage basiskennis is die aarzeling zelfs meer dan de helft.
De vijf kernvragen gingen samengevat over: 1) compoundrente (na 5 jaar staat er meer dan €110), 2) effect van 2% inflatie (je kunt na een jaar minder kopen), 3) spreiding verlaagt risico (brede aandelenmand is minder risicovol dan één aandeel), 4) hoger rendement betekent meestal meer risico, en 5) stijgende rentes drukken obligatieprijzen.
Conclusie van ING: onvoldoende financiële kennis vergroot kwetsbaarheid voor fraude, stress en verkeerde beslissingen. Het resultaat onderstreept de behoefte aan betere financiële vorming en duidelijke informatie voor consumenten.