Kwallen rukken op door warmere zee en meer voedsel in het water: 'Het zal helpen als we ze opeten'

In dit artikel:

Door de opwarming van de aarde en een toename van voedsel in zee zullen kwallen in Nederlandse wateren waarschijnlijk vaker voorkomen. Recentelijk liepen zestien zwemmers in Zeeland medische klachten op na contact met de Japanse kruiskwal, een kleine kwal die hevige jeuk en allergische reacties kan veroorzaken. Marinebioloog Lodewijk van Walraven waarschuwt dat deze exoot, die vooral in brak water gedijt, een van de gevaarlijkste kwallensoorten voor mensen in Nederland is. Ook de blauwe oorkwal zorgt voor ongemakken, terwijl het Portugese oorlogsschip, een soort uit de Middellandse Zee, door zijn pijnlijke steken ernstige symptomen kan veroorzaken.

Daarnaast baart de Amerikaanse ribkwal zorgen vanwege zijn snelle voortplanting en vraatzucht op plankton, wat de voedselketen en vispopulaties kan ontwrichten. Deze kwal werd voor het eerst in 2006 in Nederland waargenomen en is ongevaarlijk voor mensen, maar heeft ecologische impact zoals al is gebleken in de Zwarte Zee.

De gunstigere omstandigheden voor kwallen worden versterkt door het warmere zeewater en overbemesting door meststoffen uit landbouw en riool, wat de planktongroei stimuleert en daarmee het voedselaanbod voor kwallen vergroot. Tegelijkertijd nemen natuurlijke vijanden van kwallen, zoals zeeschildpadden, af. Dit leidt tot verstoringen in het mariene ecosysteem, met gevolgen voor vissen, vogels en de visserij.

Van Walraven benadrukt dat maatregelen tegen klimaatverandering en het terugdringen van mestlozingen essentieel zijn om de kwallenpopulaties te beheersen. Als aanvullende oplossing wijst hij op het commerciële gebruik van kwallen als voedsel, zoals gangbaar in veel Aziatische landen. Door kwallen te vangen en te consumeren kan de groei worden afgeremd, waarbij goede bereiding belangrijk is om de smaak te verbeteren.