Kunstsector in Saksen-Anhalt slaat alarm: zorgen over cultuurplannen AfD

zaterdag, 18 april 2026 (09:54) - Joop

In dit artikel:

In Saksen-Anhalt luiden belangrijke culturele instellingen de noodklok over het cultuurprogramma van de AfD, dat dient als campagnebasis voor de deelstaatverkiezingen in september. Ondertekenaars van een gezamenlijke verklaring — waaronder de Kunststiftung Sachsen-Anhalt, Stiftung Bauhaus Dessau en Theater Magdeburg — waarschuwen dat de partij met haar plannen de onafhankelijkheid van kunst en de openheid van culturele instellingen ernstig bedreigt. Manon Bursian, directeur van de Kunststiftung, zegt: “Dit raakt ons allemaal.”

De kritiek spitst zich toe op het AfD-voorstel om cultuurbeleid te sturen richting een meer “Duitse identiteit” en om theaters te dwingen zwaarder te programmeren op zogenaamd Duitse repertoire. Instellingen zien hierin politieke inmenging die vrij artistiek onderzoek en creatie kan ondermijnen. De partij noemt expliciet het beleid van Hongaarse premier Viktor Orbán als voorbeeld voor een cultuurpolitieke koerswijziging, wat volgens critici duidt op een model met meer staatscontrole en minder diversiteit en vrijheid van meningsuiting.

Ook de manier waarop de AfD in het programma historische thema’s en iconen behandelt, veroorzaakt onrust. De organisaties vrezen dat herinneringscultuur — de in Duitsland centrale en kritische omgang met het nationaalsocialisme — naar de achtergrond kan verdwijnen. Daarnaast stuit de afwijzing van het Bauhaus als voorbeeld van “identiteitsloosheid” op felle tegenreactie; Bursian noemt die passage huiveringwekkend en benadrukt dat kunst vrijheid nodig heeft.

Praktische gevolgen die worden genoemd zijn onder meer het vertrek van kunstenaars en culturele professionals uit de deelstaat, en daarmee een verarming van het culturele klimaat. Omdat de AfD zichzelf als een mogelijke bestuursmacht presenteert, zien de instellingen hun verklaring ook als politiek signaal: dit is het moment om publiekelijk stelling te nemen tegen maatregelen die volgens hen fundamentele waarden van kunst- en herinneringscultuur bedreigen.