Kritiek op VS vraagt beheerste toon

In dit artikel:

De langdurige vriendschap tussen Nederland en de Verenigde Staten maakt ruimte voor kritiek, ook richting president Donald Trump. Door zijn onvoorspelbare en vaak impulsieve handelen ontstaat bij Europese landen regelmatig onrust over de vraag hoe ze zich tegenover Washington moeten opstellen. Dat betekent echter niet dat Nederland alles moet accepteren; Trumps neiging om rechtsprincipes te negeren en bondgenootschappen vooral te waarderen op basis van het nut voor Amerikaanse grootheid rechtvaardigt bedenkingen.

Wie kritisch is, moet dat wel strategisch doen. Als klein land haal je weinig uit luidkeelse verontwaardiging tegenover een leider die slecht tegen tegenspraak kan; toon en niveau van de kritiek zijn daarom cruciaal. Bovendien bestaan er reële verschillen tussen Europese en Amerikaanse belangen en perspectieven — wie denkt dat de Europese visie vanzelfsprekend is, sluit samenwerking en dialoog uit. Amerikanen hebben bovendien al langere tijd het gevoel dat ze de lasten van Europese verdediging dragen en daarvoor vooral kritiek terugkrijgen.

De recente ontmoeting van het koningspaar en premier Rob Jetten met Trump wekte vooraf zorg, maar bleek achteraf een rustig gesprek waarin standpunten werden uitgewisseld — een aanpak die vaker gevolgd zou moeten worden. De bijna tweeënhalve eeuw oude band — Nederland was het eerste land dat de Verenigde Staten als onafhankelijke staat erkende — biedt nog steeds het fundament om openlijk en weloverwogen met Washington van gedachten te wisselen.