Kranten en tijdschrift krijgen boetes voor berichtgeving over afslankmedicijnen

In dit artikel:

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft Nederlandse media beboet omdat artikelen over afslankmiddelen als publieksreclame voor geneesmiddelen zouden kunnen gelden. Onder meer NRC, de Volkskrant, AD en De Telegraaf kregen boetes van tienduizenden euro’s. DPG Media moet 51.000 euro betalen voor berichtgeving in de Volkskrant en het AD. Een van de artikelen ging over onderzoek in Nature naar de gezondheidsvoordelen van middelen als Ozempic, waarbij ook de bijwerkingen werden genoemd.

Volgens de geneesmiddelenwet is reclame voor receptplichtige medicijnen gericht op het grote publiek verboden. Ozempic is in Nederland geregistreerd als diabetesmedicijn en niet als afslankmiddel. De IGJ beoordeelt daarom onder meer of berichtgeving neutraal is. Artikelen kunnen volgens de inspectie als reclame worden aangemerkt wanneer ze wervend zijn geschreven, de voordelen sterk benadrukken of nadelen onvoldoende belichten. Daarbij kijkt de IGJ naar de volledige context, waaronder tekst, beeld en het aantal vermeldingen van een merknaam.

Hoofdredacteur Pieter Klok van de Volkskrant noemt de boete onduidelijk en schadelijk voor de persvrijheid en wetenschapsjournalistiek. Volgens hem geeft de IGJ geen heldere richtlijnen voor verslaggeving en komt de maatregel neer op censuur. De inspectie zegt juist rekening te houden met de vrijheid van meningsuiting en geen ‘chilling effect’ te willen veroorzaken. Ze benadrukt dat het doel bescherming van de volksgezondheid is, niet het uitdelen van boetes.

Tussen 2023 en 2025 legde de IGJ twintig boetes op voor publieksreclame voor geneesmiddelen. De rechtbank Amsterdam oordeelde in april dat eerdere artikelen over Ozempic en Wegovy niet neutraal genoeg waren en dat de beperking van de uitingsvrijheid gerechtvaardigd was. De boetes voor NRC en De Telegraaf zijn nog niet definitief; zij kunnen nog reageren. De IGJ waarschuwde eerder ook een omroep en droeg bij aan een opleiding voor influencers over de risico’s en regels rond geneesmiddelenpromotie.