Krachttraining? Hormoonsuppletie? Deze experts scheiden de zin van de onzin over de overgang
In dit artikel:
Gynaecoloog dr. Manon Kerkhof en gezondheidswetenschapper dr. Maaike de Vries hebben hun boek Ook leuke meisjes worden vijftig grondig geactualiseerd, omdat de overgang inmiddels veel meer aandacht krijgt en tegelijk een wildgroei aan (onnauwkeurige) informatie is ontstaan. Zes jaar na de eerste uitgave vinden zij dat nuance en wetenschappelijke onderbouwing nodig zijn nu influencers, zelfbenoemde experts en commerciële spelers volop inspelen op de hysterie rond de menopauze.
In Nederland is ongeveer 1 op de 7 vrouwen (meer dan een miljoen) tussen 45 en 55 jaar en dus vaak in de overgang; circa 85% ervaart minstens enige klachten, van incidentele opvliegers tot ernstige, invaliderende klachten. Wereldwijd werd in 2024 zo’n 18 miljard dollar uitgegeven aan producten en behandelingen voor de menopauze, met een voorspelling van ruim 24 miljard in 2030 — een markt waar veel onnodige supplementen en onjuiste beweringen circuleren.
De auteurs corrigeren enkele hardnekkige misverstanden. De sterke daling betreft vooral oestrogeen en progesteron; testosteron neemt veel geleidelijker af (al vanaf je dertigste). Daarom is breed gebruik van testosteronsuppletie niet gerechtvaardigd: alleen bij een bewezen tekort is toevoeging zinvol — dat speelt bij ongeveer 1 op de 10 vrouwen. Ook veel supplementen zijn overbodig als er geen tekort is aangetoond; bloedonderzoek en medisch advies blijven cruciaal. In Nederland zijn veel medicijnen receptplichtig, wat volgens hen belangrijk is om misbruik en foute zelfbehandeling te voorkomen.
De herziene uitgave voegt nieuwe hoofdstukken toe over onder meer testosteron, proteinetrends, ADHD, migraine en brainfog (cognitieve mist). De auteurs leggen uit wat perimenopauze precies is en wanneer die overgaat in de menopauze, en geven praktische leefstijladviezen: slaap, voeding (voorkeur voor vers, onbewerkt voedsel), niet roken en matig tot geen alcohol — zelfs één glas kan bij sommige vrouwen opvliegers veroorzaken.
Beweging krijgt veel aandacht: spiermassa behouden via krachttraining is belangrijk voor metabolische gezondheid en valpreventie, maar start voorzichtig en let op bekkenbodemklachten; te zware of foutieve training kan bestaande problemen verergeren. Extreem inspannende of stressverhogende praktijken (bijvoorbeeld lang hardlopen op een lege maag gevolgd door een koude duik) kunnen het stresshormoon cortisol doen stijgen en zijn minder verstandig tijdens hormonale onbalans. De auteurs benadrukken dat gematigde, plezierige en vol te houden activiteit het beste resultaat geeft.
Wat betreft hormoonsuppletie stellen Kerkhof en De Vries dat het voor sommige vrouwen een waardevolle behandeling kan zijn — vooral als leefstijlmaatregelen niet voldoende helpen — maar dat het geen universele oplossing is en altijd in samenspraak met een arts moet gebeuren. Hun kernboodschap: informeer je, pas waar nodig medische behandeling toe, zet in op leefstijl en besef dat de overgang geen ziekte is maar een tijdelijke levensfase. De geactualiseerde editie is nu verkrijgbaar.