Kraamverzorger Ans ziet haar beroep in de verdrukking komen: 'Het is niet te doen'

In dit artikel:

Ans, een kraamverzorgende die ruim twintig jaar ervaring heeft en ongeveer duizend gezinnen begeleidde, werkt door ondanks haar pensioenleeftijd omdat ze niet wil stoppen met haar vak. Ze benadrukt dat kraamzorg voor haar persoonlijk essentieel is en dat de signa-lingsfunctie — het vroegtijdig opmerken van bijvoorbeeld geelheid bij pasgeborenen, voedingsproblemen of tekenen van postnatale depressie — steeds meer onder druk staat doordat er minder tijd per gezin is.

Waar kraamverzorgenden vroeger doorgaans één gezin per dag hadden, is dat nu meestal twee. Ans heeft met haar werkgever afgesproken dat zij één gezin tegelijk begeleidt, maar veel jongere collega’s draaien standaard meerdere diensten per dag. Door die druk ontstaan risico’s: belangrijke signalen worden mogelijk gemist wanneer iemand al naar het volgende gezin is vertrokken. Ans stelt dat daardoor vroeger minder moeders en baby's naar het ziekenhuis hoefden te gaan, en dat dat nu terugloopt.

Het vandaag overhandigde rapport van Bureau Clara Wichmann benoemt meerdere knelpunten en doet aanbevelingen, onder meer dat wachtdiensten (de uren dat je 'op wacht' staat) als werktijd erkend en betaald moeten worden. Ans ondersteunt dit; zij wijst op de praktische problemen voor medewerkers met jonge kinderen: je moet opvang regelen omdat je opgeroepen kunt worden, maar wordt vaak niet betaald voor die wachttijd en moet later uren inhalen.

In november 2025 is er een nieuwe cao voor de kraamzorg afgesloten, met verbeteringen in salaris, vergoeding voor wachtdiensten en voorspelbaarheid van werktijden. Branchevereniging Bo Geboortezorg (directeur Koen Jansen) erkent dat deze stappen helpen, maar waarschuwt dat de groeiende personeelstekorten de aantrekkelijkheid van het beroep blijven aantasten. Jansen geeft aan dat hiervoor extra inzet en geld nodig zijn en dat de branche overleg voert met zorgverzekeraars en toezichthouder NZa over passende financiering.

Demissionair minister van VWS Jan Anthonie Bruijn ontving het rapport en bevestigt dat kraamzorg door hoge uitstroom en ziekteverzuim onder druk staat. Uit het Integraal Zorgakkoord is 9,8 miljoen euro beschikbaar gesteld voor transformatie: betere capaciteitsoverdracht, regionale organisatie en professionalisering, zodat kraamverzorgenden duurzaam en met plezier kunnen blijven werken. Ans vat de zorgelijke ambitie samen: "Dit vak mag niet verdwijnen." Ze pleit voor een betere werk-privébalans, andere inrichting van wachttijden, meer waardering en vooral meer tijd voor de zorg zelf.