Kort kuifje en spectaculaire zangvlucht: veldleeuwerik is de Vogel van het Jaar

In dit artikel:

De veldleeuwerik is dit jaar door Vogelbescherming Vlaanderen verkozen tot Vogel van het Jaar. De verkiezing was uiterst nipt: de leeuwerik kreeg 27% van de publieksstemmen, gevolgd door de patrijs (26%) en de boerenzwaluw (25%). Ook de scholekster en de torenvalk stonden op de lijst met vijf kandidaten; het brede publiek stemde online.

De keuze weerspiegelt zowel waardering als bezorgdheid. Veel stemmers deelden emotionele herinneringen aan het vogelgeluid; Vogelbescherming kreeg zelfs een gedicht in de stijl van Guido Gezelle. Tegelijk is de realiteit somber: sinds de jaren 60 kromp de populatie van de veldleeuwerik met ongeveer 95%. De achteruitgang wordt toegeschreven aan grootschalige veranderingen in het landbouwlandschap — grotere percelen, verdwijnen van houtkanten en braaklanden, intensiever ploegen en maaien — en aan sterk verminderd insectenaanbod door pesticidengebruik. Omdat de vogel op de grond broedt en vooral via zangvluchten hoog in de lucht te horen is, heeft hij een fijnmazig leefgebied nodig dat hij nauwelijks meer vindt.

Vogelbescherming Vlaanderen dringt er bij de Vlaamse regering op aan een ambitieus natuurherstelplan op te stellen, met voldoende financiering. Concreet pleiten ze ervoor dat minstens 10% van het boerenland als kwaliteitsvolle natuur wordt ingericht, met een mozaïek van structuren zoals houtkanten, en voor gebiedsgerichte, collectieve samenwerking tussen landbouwers. Daarnaast vragen ze maatregelen richting een pesticidevrije landbouw om het insectenbestand en daarmee de voedselvoorraad voor vogels te herstellen. Zonder zulke ingrepen blijft het voortbestaan van boerenlandvogels fragiel.