Koopkrachtplus voor 2026 meer dan gehalveerd naar 0,6 procent - in 2027 dreigt zelfs een min

In dit artikel:

De verwachte verbetering van de koopkracht in 2026 valt volgens de nieuwste raming van het Centraal Planbureau (CPB) veel lager uit. De mediane koopkracht stijgt niet met de eerder voorspelde 1,4 procent, maar met slechts 0,6 procent. In 2027 verslechtert het beeld bij ongewijzigd beleid: de koopkracht daalt dan gemiddeld met 0,3 procent.

De belangrijkste oorzaak is een hardnekkiger inflatie. Het CPB rekent voor 2026 en 2027 op prijsstijgingen van ongeveer 3 procent, terwijl eerder circa 2 procent werd verwacht. Die extra inflatie werkt door in onder meer boodschappen, energie, huren, verzekeringen en vervoer. Een huishouden dat jaarlijks 30.000 euro uitgeeft, zou bij 1 procent extra inflatie theoretisch ongeveer 300 euro meer kwijt zijn, al verschilt het effect per gezin.

De cao-lonen stijgen naar verwachting met ongeveer 4 procent, maar dat vertaalt zich niet volledig in meer koopkracht door belastingen, aflopende maatregelen en verschillen tussen werknemers. Zelfstandigen moeten hun tarieven zelf aanpassen en mensen zonder loonsverhoging voelen de prijsstijgingen directer. Het gemiddelde zegt daardoor weinig over individuele huishoudens.

In 2027 verliezen werknemers en uitkeringsgerechtigden naar verwachting gemiddeld 0,4 procent koopkracht. Gepensioneerden gaan er volgens de raming 0,5 procent op vooruit, mede door ontwikkelingen rond het nieuwe pensioenstelsel. Het aantal mensen dat volgens de gehanteerde definitie in armoede leeft, kan oplopen van 460.000 naar 470.000.

Het CPB pleit daarom voor gerichte steun aan huishoudens die hun energierekening moeilijk kunnen betalen. Tegelijkertijd groeit de economie naar verwachting met 1,4 procent in 2026 en 1,2 procent in 2027. De raming laat zien dat economische groei niet automatisch betekent dat huishoudens meer kunnen besteden. Het toekomstige kabinet moet besluiten of en hoe de begrotingsruimte wordt ingezet om de koopkracht te ondersteunen.