Koopkracht krijgt tik door stijgende energieprijzen, economie blijft wel draaien

In dit artikel:

De hogere energie- en brandstofprijzen drukken de Nederlandse koopkracht sterker dan eerder werd verwacht, blijkt uit de augustusraming van het Centraal Planbureau (CPB). Voor dit jaar resteert gemiddeld 0,6 procent koopkrachtgroei, tegenover de eerder geraamde 1,4 procent. In 2027 voorspelt het CPB een daling van 0,3 procent. De hogere inflatie hangt volgens het instituut samen met de oorlog in Iran. Stijgende cao-lonen bieden huishoudens slechts gedeeltelijke compensatie. Daarnaast wil het kabinet in 2027 enkele belastingen verhogen, waaronder een bijdrage voor de oplopende defensie-uitgaven.

Gepensioneerden vormen een uitzondering. Zij gaan er gemiddeld 1,1 procent op vooruit in 2026 en 0,5 procent in 2027. Dat komt mede doordat veel pensioenen worden overgezet naar het nieuwe stelsel, waarbij vaak een eenmalige verhoging plaatsvindt.

De economische groei blijft ondanks internationale conflicten intact. Het CPB rekent op 1,4 procent groei dit jaar en 1,2 procent in 2027. Vooral de machine-industrie profiteert van de vraag uit de chipsector en van AI. Ook consumenten met opgebouwde buffers en hogere overheidsuitgaven ondersteunen de economie. De droogte heeft voorlopig weinig invloed op de groei: lagere landbouwopbrengsten worden deels gecompenseerd door meer binnenlandse vakanties.

Het begrotingstekort loopt in 2026 op tot 2,8 procent van het bruto binnenlands product en komt in 2027 naar verwachting uit op 2,1 procent. De resterende budgettaire ruimte kan belangrijk worden bij de begrotingsonderhandelingen, omdat het kabinet geen parlementaire meerderheid heeft. Het CPB adviseert om eventuele steun vooral te richten op lagere inkomens met hoge energiekosten, in plaats van alle inkomensgroepen te compenseren.