Koopkracht daalt in 2027: werkenden en uitkeringsontvangers verliezen 0,4 procent

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat Nederlandse huishoudens in 2027 gemiddeld 0,3 procent minder te besteden hebben. Werkenden en uitkeringsgerechtigden gaan er naar verwachting 0,4 procent op achteruit. Alleen gepensioneerden houden gemiddeld een kleine koopkrachtstijging over, mede dankzij hogere aanvullende pensioenen en de overgang van pensioenfondsen naar het nieuwe stelsel.

Voor 2026 raamt het CPB nog een koopkrachtplus van 0,6 procent, maar die valt veel lager uit dan eerder verwacht. De stijgende prijzen van energie, brandstof en voedingsmiddelen drukken het besteedbare inkomen. De cijfers zijn medianen: individuele huishoudens kunnen door bijvoorbeeld loonontwikkeling, woonlasten, gezinssamenstelling en energieverbruik sterk afwijken. Huishoudens zonder kinderen worden in 2027 relatief hard geraakt, terwijl de laagste inkomens zich beter staande houden. Mensen rond het minimumloon behouden naar verwachting ongeveer dezelfde koopkracht.

De belangrijkste oorzaken van de verwachte daling in 2027 zijn de aanhoudende inflatie en geplande lastenverzwaringen, waaronder een hogere inkomstenbelasting en een bijdrage voor extra defensie-uitgaven. Ook een verhoging van het eigen risico in de zorg wordt overwogen. Deze plannen zijn nog niet definitief en kunnen tijdens de begrotingsonderhandelingen veranderen.

Het CPB waarschuwt dat vooral energie- en brandstofprijzen onzeker blijven. Het aantal mensen onder de armoedegrens daalt dit jaar naar circa 460.000, maar stijgt in 2027 naar verwachting licht tot 470.000. CPB-directeur Pieter Hasekamp pleit niet voor brede koopkrachtsteun, maar voor gerichte hulp, zoals ondersteuning bij hoge energierekeningen en woningisolatie. De ramingen uit de concept-Macro Economische Verkenning vormen de basis voor de begrotingsbesprekingen; het kabinet presenteert de definitieve plannen op Prinsjesdag, 15 september.