Iedereen gaat erop achteruit door coalitieplannen, vooral lagere inkomens

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) concludeert in een vrijdag gepresenteerde doorrekening dat de plannen van D66, VVD en CDA de koopkracht van vrijwel alle huishoudens verlagen. De maatregel treedt voort uit het coalitieakkoord dat door de Kamer is laten doorrekenen; de voorziene verslechtering geldt zowel voor gezinnen als voor bedrijven, maar in ongelijke mate.

De belangrijkste oorzaak is dat extra geld naar defensie gaat, deels via een nieuwe algemene heffing die de coalitie de "vrijheidsbijdrage" noemt en deels door te snoeien in zorg en sociale zekerheid. Dat leidt tot een algemene lastenverzwaring die vooral bij werkenden terechtkomt; ondernemingen merken de maatregelen wel, maar in mindere mate.

Lagere inkomens dragen relatief meer het hoofdverlies. Het CPB wijst erop dat zij harder worden geraakt door een hoger eigen risico in de zorg — zij hebben gemiddeld hogere zorguitgaven — en ook licht minder zorgtoeslag ontvangen. Hogere inkomens plukken deels voordeel van de nieuwe kindregeling: vaste bedragen voor kinderen gaan omhoog terwijl inkomensafhankelijke toeslagen krimpen.

Op maatschappelijk niveau verwacht het CPB een kleine toename van de armoede. Waar het vorige kabinetsplan uitkwam op 2,5 procent van de bevolking in armoede in 2030, stijgt dat onder deze plannen naar circa 2,7 procent; het betreft vooral mensen net onder de armoedegrens, terwijl diepe armoede vrijwel onveranderd blijft.

Omdat D66, VVD en CDA een minderheidskabinet vormen, zullen veel onderdelen van het akkoord waarschijnlijk nog aangepast moeten worden om parlementaire steun te krijgen, wat invloed kan hebben op de uiteindelijke effecten.