'Kontinental '25' is een even bittere als komische schets van het moreel failliete Roemenië/Europa/Westen

In dit artikel:

In *Kontinental ’25* richt de Roemeense regisseur Radu Jude zijn zwarte humor opnieuw op de maatschappelijke problemen van zijn land en van Europa. De film begint bij Ion, een voormalige atletiekheld die dakloos door Cluj-Napoca zwerft. Zijn bestaan wordt aanvankelijk in absurdistische scènes getoond, totdat deurwaarder Orsolya met agenten arriveert bij het kelderhok waar hij verblijft. Daarna verdwijnt Ion grotendeels uit beeld en verschuift de aandacht naar Orsolya, een vrouw uit de Hongaarse minderheid in Cluj.

Orsolya raakt diep van slag door wat er in het kelderhok is gebeurd. Ze vertelt haar versie herhaaldelijk aan haar echtgenoot, vriendin Oana, de jonge Fred en een priester, maar krijgt nauwelijks een inhoudelijke reactie. Haar pogingen om haar schuld en schaamte te begrijpen, vormen de kern van de film. Daarmee onderzoekt Jude hoe snel mensen zich betrokken tonen, zonder werkelijk verantwoordelijkheid te nemen.

De film is grotendeels met een iPhone opgenomen en gebruikt statische beelden, sobere locaties en alledaagse gesprekken. Tussen die scènes verschijnen beelden van Cluj, die de stad steeds killer en troostelozer laten lijken. De aanpak versterkt Jude’s sombere oordeel over een samenleving die volgens hem moreel is uitgeput. De titel verwijst naar Rossellini’s *Europa ’51*; op het Filmfestival van Berlijn won de film de Zilveren Beer voor het beste scenario.

Toch probeert Jude de kijker niet alleen te laten afhaken. Een scène waarin Orsolya een mechanische dinosaurus aanraakt en het hergebruik van plekken die eerder met Ion verbonden waren, brengen onverwachte tederheid in het harde geheel. Daartegenover staat een schokkende video van een Russische militair die tijdens de oorlog door een Oekraïense drone wordt bedreigd en zichzelf met handgranaten ombrengt. Jude toont de beelden zonder verzachting. Die keuze kan als grensoverschrijdend worden ervaren, maar dwingt de kijker ook na te denken over hoe snel zelfs extreem geweld weer uit het bewustzijn verdwijnt.