Koningspaar begint veelbesproken VS-reis, met overnachting bij Trump in Witte Huis
In dit artikel:
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima verblijven vanmiddag in het Witte Huis; hun driedaagse Amerikaanse bezoek begint formeel morgen in Philadelphia en eindigt met een persgesprek woensdag. De overnachting in de Lincoln Bedroom en het diner bij president Trump maandagavond maken dit bezoek uitzonderlijk: het is zeldzaam dat staatshoofden in het paleis mogen logeren, en juist daarom leidde de uitnodiging in Nederland tot veel debat, ingezonden brieven en zelfs een petitie om af te zien.
Het bezoek is deels een wederdienst na Trumps overnachting vorig jaar in Paleis Huis ten Bosch en past binnen bredere economische en veiligheidsbelangen: de VS is een belangrijke NAVO-bondgenoot en economische partner. Tegelijk speelt de gespannen internationale context mee — de afgelopen tijd veroorzaakte Trump opschudding met scherpe uitspraken en twijfels over de toekomst van de NAVO — waardoor het voor de koning politiek gevoelig is om zorgvuldig te manoeuvreren. Constitutioneel is de koning onschendbaar, maar ministers dragen de politieke verantwoordelijkheid voor zijn optreden, en een afwijzing van de uitnodiging zou diplomatiek ondenkbaar zijn.
Het programma begint in Philadelphia, met aandacht voor het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten en een bezoek aan Independence Hall. Historisch-cultureel wordt verwezen naar de Nederlandse Plakkaat van Verlatinghe (1581) als inspiratiebron voor de Amerikaanse onafhankelijkheidsgedachte. Naast ceremoniële onderdelen voert het koningspaar gesprekken met gouverneurs, het bedrijfsleven en later studenten tijdens een bezoek aan Miami, waarbij de banden met het Caribisch deel van het Koninkrijk (Aruba, Curaçao, Sint-Maarten) centraal staan.
Premier Rob Jetten sluit maandag in Washington aan bij het diner in het Witte Huis om onder meer over de oorlog in Iran en economische samenwerking te spreken; het diner zelf wordt door het Witte Huis als een privéontmoeting gepresenteerd, waardoor journalisten geen vragen kunnen stellen (wel wordt kort filmbeeld toegelaten). Na het diner blijft het koningspaar in het Witte Huis; woensdag volgt het afsluitende gesprek met de pers, waar ongetwijfeld vragen komen over de keuze om de uitnodiging te aanvaarden en over het verloop van het bezoek.