'Koning van het Noorden' loopt zich warm om de Britse premier uit het zadel te stoten

In dit artikel:

Op 18 juni gaat het kiesdistrict Makerfield (Wigan, ten westen van Manchester) naar de stembus voor een tussentijdse parlementsverkiezing die veel meer dan een routinevoetbal is: de uitkomst kan rechtstreeks beïnvloeden wie straks premier van het Verenigd Koninkrijk wordt. Manchesterburgemeester Andy Burnham, populair in het noorden en binnen Labour bekend als een mogelijke opvolger van partijleider Keir Starmer, stelt zich kandidaat om via deze zetel in het Lagerhuis te komen — een vereiste stap om premier te kunnen worden in het Britse systeem van 650 districten en first‑past‑the‑post.

De race is vooral een tweestrijd tussen Labour en het radicaal‑rechtse Reform UK van Nigel Farage, met lokaal beeldend gemaakt door twee buren in Poolstock Lane: gemeenteraadslid David Hurst met Labour‑posters voor zijn raam, en John Davenport met een lichtblauwe Reform‑vlag. Waar Makerfield decennialang een Labourbolwerk was, hebben recente politieke verschuivingen — een sterke pro‑Brexitstemming en zorgen over immigratie — het landschap veranderd. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen boekte Reform UK er grote winst; veel kiezers zoeken volgens hen naar ingrijpende verandering.

Burnham zelf wordt geprezen door aanhangers als iemand die de regio op de kaart zet: onder zijn burgemeesterschap groeide Manchester economisch sterk, waardoor hij de bijnaam ‘Koning van het Noorden’ kreeg. Critici reageren dat hij vooral zijn eigen ambities dient en het district als opstap wil gebruiken. Binnen Labour wordt Burnham gezien als de beste kandidaat om Reform UK het hoofd te bieden; hij profileert zich doorgaans links van Starmer, die naschokken voelt van Labour’s slechte resultaten bij de recente gemeenteraadsverkiezingen.

Peilingen tonen een krappe strijd. Opinium ziet Burnham op 46 procent en Reform UK op 41 procent; Convergent geeft Labour een ruimere voorsprong (49 tegen 37 procent). Een complicerende factor is de deelname van een tweede radicaal‑rechtse partij, Restore Britain, die volgens Opinium rond 7 procent scoort en daarmee mogelijk stemmen afsnoept van Reform UK. Lokale kiezers verwachten dat niet‑tactisch stemmen door Restore‑aanhangers de verdeeldheid vergroot — een tegenvaller voor rechts, mogelijk een voordeel voor Labour.

De zetel werd vrijgemaakt toen de zittende Labourparlementariër opstapte zodat Burnham kon kandideren, waardoor de inzet van deze by‑election uitzonderlijk hoog is: 76.000 kiezers in Makerfield beslissen niet alleen over hun nieuwe volksvertegenwoordiger, maar kunnen indirect mee bepalen wie volgend kwartaal Downing Street betreedt. In de wijk ontstaan daardoor scherpe politieke tegenstellingen, maar ook onder buren blijft er naar eigen zeggen wederzijds respect — ze willen simpelweg andere oplossingen voor dezelfde lokale zorgen.