Komt er een Unie van het Midden-Oosten?

In dit artikel:

Al decennia bestaat onder landen rond de Perzische Golf de gedachte om nauwer samen te smelten — een unie die de regio zou kunnen transformeren tot een economische en militaire grootmacht: Turkije brengt militaire slagkracht, Saudi-Arabië geld en de Emiraten handelsnetwerken. Deze week kreeg de droom nieuw leven door uitspraken van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, die zei dat zo’n verband stabiliteit en vrede zou kunnen bevorderen zonder dat één macht de ander overheerst. Ook denkers als Mustafa Akyol juichten het idee toe.

Toch is de realiteit weerbarstig. Er bestaat al enige samenwerking binnen de Gulf Cooperation Council (GCC), maar dat is ver verwijderd van staatsvorming. Kleine staten als Koeweit en Oman vrezen dat dominante spelers — vooral Saudi-Arabië — hun belangen zullen overschaduwen. Bovendien liggen diepe sektarische spanningen en politieke verdeeldheid in de weg; politieke eenwording vergt grote tijdsintervallen en vertrouwensopbouw (de EU werd ook pas eeuwen na religieuze oorlogen echt verenigd).

Tegelijk ontstaan nieuwe regionale verbindingen — Riyad zoekt toenadering tot Egypte, Turkije en Pakistan, terwijl de Emiraten banden aanhalen met Koeweit en India — wat momentum biedt. In theorie zou een Unie van het Midden-Oosten rivaliteit kunnen beteugelen en brede welvaart brengen, maar concreet blijft die visie voorlopig vooral een aantrekkelijk, maar onwaarschijnlijk fata morgana.