Komt de vredesmacht van Trump in Gaza er nog? 'Alles zit al vanaf dag één muur- en muurvast'

In dit artikel:

Oeganda heeft toegezegd 1.200 militairen beschikbaar te stellen voor een internationale stabilisatiemacht in Gaza. Het is echter onzeker of die missie er komt, omdat het Amerikaanse vredesplan voor het gebied nauwelijks vordert.

De internationale troepenmacht maakt deel uit van het twintigpuntenplan dat de Amerikaanse president Donald Trump vorig jaar presenteerde voor Gaza. De VN-Veiligheidsraad steunde het plan in november. Volgens de opzet zouden Hamas en Israël eerst gevangenen uitwisselen en een bestand sluiten. Die eerste fase is eind januari afgerond, maar sindsdien zijn volgens de beschikbare informatie nog 1.286 Palestijnen omgekomen bij Israëlische aanvallen.

In de tweede fase zouden hulpverlening en onderhandelingen over de ontwapening van Hamas moeten worden uitgevoerd. Ook zou Israël zich moeten terugtrekken richting de grens. Die fase loopt vast: hulporganisaties ervaren nog steeds beperkingen en overeenstemming over ontwapening is niet bereikt. Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil zijn troepen pas terugtrekken nadat Hamas volledig is ontwapend. Daardoor blijft de daaropvolgende inzet van buitenlandse militairen onzeker.

De uitvoering van het plan ligt bij de door Trump opgerichte Board of Peace, ofwel de Vredesraad. Die raad zou zich aanvankelijk uitsluitend op Gaza richten, maar kreeg bij de oprichting in januari een bredere, wereldwijde opdracht. 26 landen sloten zich aan, vooral Amerikaanse bondgenoten en islamitische staten. Europese landen, China en Rusland deden niet mee. De raad bestaat uit meerdere organen, waarvan de uitvoerende raad de belangrijkste besluiten zou nemen. Daarin zitten onder anderen Trumps schoonzoon Jared Kushner, de Amerikaanse minister Marco Rubio en oud-premier Tony Blair. Trump is voorzitter.

De praktische werking van de raad is onduidelijk. Sigrid Kaag, lid van de Gaza Uitvoerende Raad, zei zondag dat dit orgaan nog niet heeft vergaderd. Ook het Palestijnse Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza, dat de dagelijkse administratie moet verzorgen, opereert voorlopig vanuit Egypte. Israël wil het comité pas toegang tot Gaza geven als Hamas is ontwapend.

De geplande International Stabilisation Force moet uiteindelijk 20.000 militairen tellen. De eenheid zou Palestijnse politie opleiden, grenzen bewaken, burgers en hulporganisaties beschermen en samen met Israël toezicht houden op de demilitarisering van Gaza. Tot nu toe hebben Marokko, Kosovo, Bosnië, Kazachstan en Albanië samen ongeveer 600 militairen toegezegd. Indonesië stelde een aanbod van 8.000 militairen uit na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran in maart.

Oeganda deed zijn toezegging vorige week tijdens overleg in Israël, meldde persbureau AP op basis van anonieme bronnen binnen de Vredesraad. Ook een militaire delegatie uit Burundi was bij de gesprekken aanwezig, maar dat land heeft nog geen formele bijdrage afgesproken. Oeganda en Burundi hebben ervaring met vredesoperaties in Somalië. Het is niet bekend welke vergoeding zij voor een eventuele inzet zouden ontvangen.