Koken op kolen: in Azië zijn de brandstoftekorten overal voelbaar

dinsdag, 17 maart 2026 (12:03) - Trouw

In dit artikel:

De blokkade van de Straat van Hormuz heeft wereldwijd brandstofprijzen opgedreven en in grote delen van Azië al tot daadwerkelijke tekorten geleid. In Dhaka staan al dagenlang meterslange rijen bij tankstations; veel Bengaalse bewoners proberen ruim voor het Suikerfeest op reis te gaan uit angst vast te komen zitten, wat de files alleen maar erger maakt.

Historische data tonen waarom Azië zo kwetsbaar is: volgens door Al Jazeera geciteerde Amerikaanse cijfers ging ongeveer 84% van de ruwe olie en 83% van het vloeibare aardgas (LNG) dat de nu door Iran geblokkeerde zeestraat passeerde naar Aziatische bestemmingen. Omdat veel landen beperkte voorraden hebben, hebben regeringen snel ingegrepen met noodmaatregelen. Bangladesh hanteerde tot voor kort een dagelijks rantsoen per voertuig; Thailand moedigt thuiswerken aan; de Filippijnen verkortten de werkweek; Vietnam spoort burgers aan thuis te blijven, te fietsen of te carpoolen. In Pakistan zijn scholen gesloten en in India gelden begeleidende oproepen om spaarzaam met kookgas om te gaan.

De tekorten leiden tot gedrags- en markteffecten: restaurants in India stappen massaal over op kolen of elektriciteit, waardoor steenkool duurder wordt en populaire straatgerechten soms tweemaal zo duur zijn. Scholen waarschuwen dat de gratis warme maaltijden in gevaar komen. Tegelijk proberen autoriteiten hamsteren tegen te gaan; huishoudens worden verzocht reserve-gascilinders in te leveren en de politie krijgt opdracht zwarte markt-handel te bestrijden.

Niet elk land is even afhankelijk: de Filipijnen krijgt circa 96% van zijn olie uit de Golfregio, terwijl Indonesië slechts voor een kwart afhankelijk is. India is voor ongeveer de helft van zijn aardgas afhankelijk van import, waarvan zo’n 60% via de Straat van Hormuz loopt. New Delhi onderhandelde rechtstreeks met Iran over doorvaart voor twee Indiase schepen (de Shivalik en de Nanda Devi), die respectievelijk maandag en dinsdag zouden aankomen; voor andere vaartuigen geldt dat per schip aparte afspraken nodig zijn en nog zo’n 22 Indiase schepen wachten op doorgang.

Politiek staat India in een lastige positie: recente toenadering tot Israël contrasteert met het belang van Iran voor Indiase energie en plannen voor handelsverbindingen via de Iraanse haven Chabahar. Traditioneel niet-gebonden, kiest India uiteindelijk vooral voor zijn eigen economische zekerheid en energievoorziening.