Koeweidehof in Merchtem is 'Klimaatkoploper': wat is het verhaal achter het succes?
In dit artikel:
Bart Vanderstraeten en Marijke d’Hertefelt van het Koeweidehof in Merchtem zijn door een vakjury gekozen tot Klimaatkoplopers land- en tuinbouw 2025. Hun bedrijf viel op doordat het niet alleen klimaatinspanningen op het veld neerzet, maar ook het volledige productie- en verkoopproces hertekent: met een mini‑zuivelfabriek, eigen zuivelmerk en sterke lokale afzet realiseren ze een korte keten en concrete klimaatwinst.
Centraal staat de Orbiter Lely, een compacte zuivelfabriek waarmee de melk van hun 180 melkkoeien ter plaatse meteen kan worden verwerkt tot melk, yoghurt en ijskoffie onder het merk Oh!Lait. Die producten gaan naar buurtwinkels van Delhaize en Carrefour, naar Brusselse koffiebars die prijs geven op de schuimkwaliteit van de melk, én naar een automaat op de boerderij. Door zelf te verwerken kunnen Bart en Marijke hun eigen verhaal en duurzame keuzes zichtbaar maken en marketing en etikettering inzetten — ook om stemmen te verzamelen voor de publieksprijs bij de Klimaatkoploperselectie.
De jury van het Boerenbond-initiatief prees vooral dat het Koeweidehof het hele bedrijfscircuit — input, productie en output — integraal doordacht heeft. Klimaatmaatregelen zijn breed: 600 zonnepanelen, een pocketvergister die methaan uit mest omzet in energie, en een batterij van 250 kWh voor piekopslag. Een apart rekensysteem stuurt het gebruik van die groene energie slim aan en haalt soms voordelige stroom van het net; meestal is het bedrijf quasi‑zelfvoorzienend. Op het veld wordt 90 procent van de bodem niet omgeploegd, en vanggewassen zoals gele mosterd plus grasklaver worden gebruikt om bodemleven en koolstofvastlegging te versterken.
Automatisering speelt een grote rol in zowel dierenzorg als bedrijfsvoering. Melkrobots en een automatische voederrobot nemen routinetaken over, en biobedding wordt automatisch bijgevuld. Die technologie geeft de eigenaars tijd en ruimte om te focussen op andere aspecten, zoals het sociale en educatieve luik: via het concept Farmfun ontvangen ze jaarlijks tot zo’n 6.000 bezoekers — van scholieren tot bedrijven en zelfs delegaties van instellingen — die de werking van een moderne boerderij ontdekken. De vraag van bezoekers om producten te kopen was mede aanleiding om Oh!Lait op te starten.
De achtergrond van het koppel verklaart hun innovatieve aanpak: beiden groeiden op in landbouwfamilies maar studeerden agro‑ en biotechnologie en werkten in het bedrijfsleven, wat hen brede kennis en netwerk gaf voordat ze het familiebedrijf overnamen. Die combinatie van praktijk, kennis en ondernemingszin leidde tot de mix van melkveehouderij, akkerbouw, educatie en verwerking waar ze nu trots op zijn.
De Klimaatkoploper‑trofee wordt om de twee jaar uitgereikt; er waren vijf laureaten die elk als ambassadeur voor hun sector fungeren. De publieksprijs ging naar fruittelers Jan en Patrick Van der Velpen uit Bierbeek. De jury benadrukte dat vergelijkingen tussen landbouwbedrijven moeilijk zijn, maar dat het Koeweidehof uitblonk in het coherent en volledig doordenken van klimaatmaatregelen over de hele keten.