Koe Veronika kan voorwerpen gebruiken als gereedschap

In dit artikel:

Veronika is een koe op een biologische boerderij in Nötsch (Zuid-Oostenrijk) die onderzoekers verrast doordat ze stokken, harken en bezems met haar tong oppakt en doelgericht gebruikt om zich te krabben op plekken waar ze zelf niet bij kan. Een video die een nicht van de boer maakte ging viraal en trok de aandacht van dierwetenschapper Alice Auersperg van de universiteit in Wenen, die samen met een collega naar de boerderij kwam om Veronika te observeren en kleine proeven uit te voeren.

In die tests legden ze een dekschrobber in verschillende houdingen voor haar neer; daarbij bleek dat Veronika niet willekeurig krabde maar het gereedschap multifunctioneel inzet: het borstelgedeelte gebruikt ze vooral voor rug en flanken, het uiteinde of de achterkant van de steel juist voor zachtere delen zoals buik, uiers en anale regio. Dat gedrag wijkt af van eerder gedocumenteerde gevallen in duizenden jaren samenleven tussen mens en rund, omdat er nog geen bewijs was dat koeien bewust voorwerpen als werktuig toepassen.

Onderzoekers vragen zich nu af of Veronika een uitzonderlijke individuele vondst is of dat dit vermogen ook onder andere koeien voorkomt. Boeren-eigenaar Witgar Wiegel is verrast door de internationale media-aandacht, maar blij dat het nieuws bijdraagt aan het besef dat boerderijdieren over meer cognitieve vaardigheden kunnen beschikken dan vaak wordt aangenomen.

Kort extra context: gereedschapgebruik is in de wetenschap vooral bekend van bijvoorbeeld primaten, sommige vogels en zeelevende diersoorten; gedocumenteerde gevallen bij vee zijn tot nu toe uiterst zeldzaam, waardoor Veronika waardevolle inzichten kan opleveren voor onderzoek naar dierlijke intelligentie en gedragsvariatie binnen gedomesticeerde soorten.