Knesset neemt wet aan die vrijstelling dienstplicht voor ultraorthodoxe man alsnog mogelijk maakt

In dit artikel:

Het Israëlische parlement, de Knesset, heeft dinsdag met een nipte meerderheid een omstreden basiswet aangenomen die de studie van de Thora tot een fundamentele waarde van de Joodse staat verklaart. De wet bestaat uit één zin en werd ingediend door de ultraorthodoxe partijen Shas en Verenigd Thora Jodendom (UTJ), die eerder uit de regeringscoalitie stapten. In een eerdere versie stond expliciet dat Thora-studie gelijk zou wegen aan militaire dienst, maar die formulering is na kritiek afgezwakt.

De oppositie vreest desondanks dat de nieuwe wet alsnog kan dienen als juridische basis voor bredere vrijstellingen van de dienstplicht voor ultraorthodoxe mannen. Sinds Israël in 1948 werd gesticht, gold voor haredim die voltijds studeren in een jesjiva een uitzondering op de dienstplicht, maar het Hooggerechtshof maakte daar in 2024 een einde aan. Volgens een parlementaire commissie meldt minder dan tien procent van de ongeveer 13.000 dienstplichtigen uit deze groeiende groep zich nog daadwerkelijk, terwijl het leger juist 12.000 extra rekruten zegt nodig te hebben door de aanhoudende oorlogen sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023.

De wet past in een breder pakket waarmee premier Benjamin Netanyahu de ultraorthodoxe partijen tegemoetkomt in ruil voor politieke steun, onder meer voor zijn plannen rond een onderzoekscommissie naar de gebeurtenissen van 7 oktober. De snelle behandeling leidt tot felle kritiek, zeker nu het parlement bijna met reces gaat en daarna wordt ontbonden voor verkiezingen op 27 oktober. Oppositieleider Yair Lapid beschuldigde de regering ervan soldaten te verraden, terwijl ook twee Likud-parlementsleden aankondigden de partij te verlaten.