Kloof tussen oorlogsdoelen VS en Israël begint pijn te doen
In dit artikel:
De Amerikaanse defensieminister Hegseth presenteert zich vastberaden: volgens hem liggen de VS op schema met het vernietigen van Iraanse wapens en zal het offensief doorgaan zolang president Trump dat wil. Tegelijkertijd leiden de recente escalaties — onder meer een Israëlische aanval op een belangrijk Iraans gasveld en een Iraanse vergelding tegen een LNG-installatie in Qatar — wereldwijd tot sterke stijgingen van energieprijzen en groeiende ongerustheid.
Volgens defensie-expert Peter Wijninga (Haags Centrum voor Strategische Studies) slaagt Iran er ondanks materiële verliezen in het conflict te rekken en schade buiten eigen grenzen toe te brengen. Daardoor ontstaat politieke en economische druk die Trump uiteindelijk kan dwingen naar een einde van de vijandelijkheden. Wijninga stelt dat noch de VS noch Israël Iran volledig kunnen verslaan: het regime kan overleven en, met steun van landen als Rusland, China en Noord-Korea, weer opbouwen.
Washington lijkt zich voor te bereiden op een langdurige confrontatie: het Pentagon vraagt het Congres om nog eens 200 miljard dollar voor de oorlog, terwijl de huidige kosten op ongeveer 1 miljard dollar per dag worden geschat. Volgens Reuters-rapporten zouden mogelijk duizenden extra Amerikaanse militairen naar het Midden-Oosten gestuurd kunnen worden. Wijninga verwacht vooral meer maritieme en luchtmachtcapaciteit; een grootschalige grondtroepeninzet — bijvoorbeeld een beperkte operatie bij de Straat van Hormuz om scheepvaart en energietoevoer te beschermen — acht hij politiek riskant en onwaarschijnlijk, vooral omdat Trump daarbij zijn achterban verder zou belasten.
Er is ook onduidelijkheid over de uiteindelijke doelen van de Verenigde Staten. Nadat vroeg in het conflict retoriek over regime change was gebruikt, is die taal teruggeschroefd zonder dat Washington een helder alternatief heeft neergelegd. Dat voedt een spanningsveld met Israël, dat vasthoudt aan het omverwerpen van het ayatollah-regime. Inlichtingenchef Tulsi Gabbard signaleerde in het Huis van Afgevaardigden eveneens afwijkende prioriteiten en tactieken tussen de twee bondgenoten.
Wijninga beschuldigt Israël er bovendien van de VS in de oorlog te hebben betrokken, wijzend op uitspraken van buitenlandse zakenfunctionarissen dat Washington op de hoogte was van Israëlische plannen en daarop besloot mee te doen om eigen verliezen te beperken — iets wat hij scherp bekritiseert. Conclusie: het conflict dreigt lang te slepen, voedt een wereldwijde energiecrisis en zet de politieke leiders in Washington en Jerusalem voor lastige keuzes zonder duidelijk, haalbaar einddoel.