Kloof tussen kopers en huurders op woningmarkt steeds groter

In dit artikel:

Uit de woningmarktmonitor van ABN AMRO blijkt dat tussen 2019 en 2025 inkomens gemiddeld sneller zijn gegroeid dan hypotheek- en huurlasten, maar de baten zijn ongelijk verdeeld. Voor vooral oudere, zittende eigenaren heeft dit geleid tot een duidelijke verlichting van de woonlasten: zij houden nu zo’n 2 à 3 procentpunt van hun netto-inkomen meer over. Starters en jonge huurders profiteren veel minder: hun beschikbare inkomen stijgt ongeveer 1 procentpunt en voor hen blijft betaalbaarheid krapper.

Starters betalen in alle regio’s meer aan wonen dan zittende eigenaren; in grote steden is hun positie verslechterd — in Amsterdam gaat het voor starters ongeveer 2 procentpunt meer van het inkomen naar huisvesting dan in 2019. Bovendien krijgen zij vaak minder woonoppervlak voor hun geld. Young buyers en huurders beperken hun totale woonuitgaven door kleiner te wonen, maar de prijs per vierkante meter neemt juist toe, wat de kloof tussen betaalbaarheid en woonkwaliteit vergroot.

Huurders in de vrije sector hebben structureel hogere woonlastratio’s (ongeveer 28–38%) dan huizenbezitters. Volgens Mike Langen, woningmarkteconoom bij ABN AMRO, is dat opvallend omdat vrije-sectorhuur lange tijd werd gezien als tijdelijk tussenstation naar koop, terwijl de toegang tot koopwoningen nu steeds lastiger wordt. Voor starters is de overstap bemoeilijkt door hogere huizenprijzen, de noodzaak van meer eigen vermogen en vaak hogere rentes voor jonge kopers, terwijl hun inkomensgroei niet dezelfde verlichting biedt als bij gevestigde eigenaren.

Kortom: wie voordeel heeft op de woningmarkt hangt steeds meer samen met leeftijd, huursituatie of koopstatus en woonregio. De verschuiving vergroot ongelijkheid tussen groepen en maakt kopen voor groeiende groepen geen kwestie van voorkeur maar van betaalbaarheid — een ontwikkeling die volgens Langen ongewenst is.