Klimaatverandering bedreigt de tulp als lentebloem: biokwekers overwegen te stoppen
In dit artikel:
In België bloeien tulpen steeds vroeger en korter door warme, droge lentes, wat vooral kleine, in de volle grond werkende telers raakt. In een pluktuin bij een Gentse kasteeltuin raadt biotelere Merel Van De Gehuchte klanten aan hun tulpen zo snel mogelijk te komen snijden: door het vroege warme voorjaar staan veel bloemen al uitgezwollen en bijna uitgebloeid. Waar het tulpenseizoen vroeger van begin april tot half mei liep, is dat volgens haar de afgelopen drie jaar teruggelopen naar zo’n drie weken; “Puur financieel gezien zou ik moeten stoppen met tulpen, maar mensen worden er zó enthousiast van,” zegt ze.
Ook West-Vlaamse teler Koen Hurtekant ziet het fenomeen: vergeleken met de generatie van zijn vader lopen de pieken nu ruim een maand naar voren. Hurtekant teelt ongeveer 250.000 tulpen in de volle grond en geeft aan dat open teelt betere, zwaardere bloemen oplevert dan kassen, maar dat veel collega’s juist de serre prefereren. Van de circa 70 miljoen tulpen die in België gekweekt worden, komen minstens 65 miljoen uit kassen; supermarktboeketten zijn daardoor vrijwel altijd serreproduct.
Dat maakt het verschil: serrekwekers kunnen het klimaat sturen en hebben minder last van een vroeg eindigend seizoen, terwijl kleine veldtelers plots gaten in hun aanbod kunnen krijgen en moeite hebben om de arbeidskosten terug te verdienen. Viaverda, het Oost-Vlaamse kenniscentrum voor sierteelt, waarschuwt dat vooral kleinschalige producenten hierdoor in de problemen raken. Onderzoeker Liesbet Blindeman benadrukt dat individuele jaren variëren, maar dat klimaatverandering en het noordwaarts opschuiven van klimaatzones het optreden van vaker warme, droge lentes verwachtbaar maken.
Sommige telers passen zich aan door alternatieve gewassen te promoten: Hurtekant verkoopt rond Moederdag meer pioenrozen die ook vroeger bloeien. Voor kleinschalige pluktuinen blijft het echter een lastig afwegingspunt tussen economisch realisme en het sociale en emotionele rendement van het tulpenaanbod voor hun klanten.