Klimaatraad: niet alleen recyclen, maar vooral anders consumeren
In dit artikel:
De Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) roept de Nederlandse overheid op om steviger in te grijpen op consumptie om het gebruik van nieuwe grondstoffen flink terug te dringen. In een recent rapport, opgesteld onder meer door hoofdauteur Kornelis Blok, staan maatregelen als een heffing op fast fashion, meer onverpakte producten in supermarkten en een hogere aankoopbelasting voor zwaardere auto's centraal. Doel is minder staal, textiel, plastic en andere materialen verbruiken — wat ook het klimaat helpt, omdat ongeveer 40% van de Nederlandse CO2-uitstoot voortkomt uit productfabricage.
De raad wijst erop dat zuiniger materiaalgebruik ook strategisch voordeel biedt: minder afhankelijkheid van grondstofimport maakt Nederland minder kwetsbaar voor crises, zoals de recente schokken rond energie door de oorlog in Iran. Concreet pleit de WKR verder voor beleid dat consumenten aanzet langer met smartphones te doen, minder nieuwe kleding te kopen, betere OV-bereikbaarheid en slim ruimtegebruik in de gebouwde omgeving (bijvoorbeeld extra woonlagen), wat tegelijk woningnood kan helpen verlichten.
De raad is kritisch op het wisselende Nederlandse klimaat- en grondstoffenbeleid. Als voorbeelden noemt zij het afblazen van een plastictaks vorig jaar en het feit dat gerecycled plastic nog duurder is dan nieuw, waardoor recyclingbedrijven failliet gingen. Ook wordt veel hergebruik nu laagwaardig toegepast (bijvoorbeeld als paaltjes of bankjes), terwijl het streven is om in 2050 zo min mogelijk nieuwe grondstoffen te gebruiken en materialen hoogwaardig te hergebruiken.
De WKR benadrukt dat maatregelen sociaal rechtvaardig moeten worden uitgewerkt. Raadslid Sanne Akerboom pleit ervoor opbrengsten uit milieubelastingen te gebruiken om lagere inkomens te compenseren via de inkomstenbelasting en ervoor te zorgen dat basisgoederen betaalbaar blijven. Uiteindelijk moeten duurzamere keuzes op termijn juist makkelijker en goedkoper worden, aldus het rapport.