Klimaatminister Hermans moet haar verlies nemen, partijen eisen nog meer versoepeling klimaatbeleid

In dit artikel:

Minister Sophie Hermans (VVD) kondigt aan dat de CO2-heffing voor grote bedrijven de komende jaren op nul wordt gezet, in elk geval tot 2030. Deze maatregel volgt op politieke druk en verkiezingen in het vooruitzicht, waarmee de VVD zich aansluit bij partijen die al langere tijd pleiten voor het afschaffen van de heffing omdat Nederlandse bedrijven anders in concurrentienadeel zouden komen. Hermans wilde de heffing aanvankelijk behouden als prikkel om bedrijven sneller te laten overstappen op duurzame energie zoals windenergie of waterstof, maar zag zich genoodzaakt in te leveren toen haar partij zich bij tegenstanders voegde.

Critici uit de Tweede Kamer, zoals BBB-Kamerlid Henk Vermeer en CDA-leider Henri Bontenbal, vinden deze tussenoplossing onvoldoende en dringen aan op volledige afschaffing zonder blijvende onzekerheid over mogelijke herintroductie. PVV-steunfractielid Alexander Kops benadrukt dat de Kamer eerder expliciet heeft besloten de belasting te laten verdwijnen. Hermans verdedigt haar beslissing met het argument dat onmiddellijke afschaffing kan leiden tot rechtszaken, het missen van klimaatdoelen en financieel verlies door gemiste steun uit het Europese coronaherstelfonds. Ze benadrukt tevens de noodzaak om zorgvuldig te kijken naar de gevolgen voor bedrijven die al investeerden in verduurzaming op basis van de heffing.

Naast het afschalen van de CO2-taks vallen ook andere klimaatafspraken weg. Gesprekken met oliebedrijven BP en Shell over maatwerkafspraken zijn gestaakt, terwijl met staalproducent Tata Steel in IJmuiden nog onderhandeld wordt om uitstoot te verminderen. Deze ontwikkelingen markeren een belangrijke heroriëntatie van het Nederlandse klimaat- en industriebeleid, waarbij het kabinet afstand neemt van het ambitieuzere beleid van voorganger Rob Jetten (D66). De overstap naar duurzame productie wordt bemoeilijkt door een vol elektriciteitsnet, vertragingen in waterstofprojecten, buitenlandse concurrentie en personeelstekorten, waardoor het kabinet zijn koers aanpast. De uitstootreductie blijft een doel, maar de aanpak verandert fundamenteel.

Deze aanpassingen illustreren de complexiteit van het balanceren tussen klimaatambities, economische concurrentie en politieke haalbaarheid in Nederland, zeker in aanloop naar verkiezingen. Hermans zal woensdag in de Tweede Kamer uitleg geven over haar besluit, waarbij de kritiek op het behouden van de heffing in gewijzigde vorm onverminderd aanwezig is.