Klimaatelite krijgt deksel op de neus: Groene energiespeeltjes zorgen juist voor méér stoken bij lage inkomens

In dit artikel:

Tilburg University installeerde meer dan 1.800 In‑Home Displays (IHD) bij huishoudens in Vlaardingen en Amsterdam en volgde hun energiegedrag een jaar lang. De IHD’s tonen realtime verbruik en waren bedoeld om bewoners aan te zetten tot besparen. Hoewel huishoudens boven de lage-inkomensgrens over het algemeen wél energie bespaarden, bleek een grote groep met lage inkomens het tegenovergestelde te doen: zodra het display liet zien dat extra verwarmen financieel relatief weinig kostte, schakelden zij de kachel juist hoger.

De steekproef bestond grotendeels uit kwetsbare huishoudens: het gemiddelde besteedbare inkomen lag rond €32.500 (lager dan het landelijke gemiddelde), ongeveer 80% huurde en de helft viel onder de lage‑inkomensgrens. Volgens de onderzoekers en opdrachtgevers — Woonbond en adviesbureau Quintens — maakt dat duidelijk dat gedragsgerichte apparaten alleen geen oplossing zijn voor energiearmoede. Woonbond‑directeur Zeno Winkels vatte het samen met twee wezenlijke opmerkingen: “Toch hoeft energie besparen niet het enige doel te zijn” en “Bij huishoudens in energiearmoede komt de keuze om weer normaal en gezond warm te wonen terug in beeld.”

Belangrijke conclusies voor beleid: feedback via displays kan besparen stimuleren bij sommige groepen, maar bij financieel kwetsbare huishoudens kan het juist leiden tot meer verbruik uit noodzaak of comfortoverwegingen. De uitkomst wijst erop dat technische of gedragsinterventies gecombineerd moeten worden met structurele maatregelen — zoals verbeterde isolatie, inkomensgerichte steun of gerichte prijsmaatregelen — om energiearmoede effectief en humaan aan te pakken.