Klimaatcritici krijgen gelijk van KNMI: 7 extra hittegolven sinds 1900
In dit artikel:
Sinds 1900 houdt het KNMI in Nederland temperaturen bij. Tot 1950 gebeurde dat onder een open houten afdakje op het KNMI-terrein, de zogenaamde pagode. Rond 1950 verplaatste het instituut de meetlocatie enkele honderden meters en stapte het over op een gesloten meetkast, de Stevensonhut. Die wijziging blijkt uit een recente KNMI-publicatie lichte koeling van de vroegere zomerwaarden te hebben veroorzaakt, waardoor sommige warme periodes destijds niet als hittegolf werden geregistreerd.
De wijziging leidde tot kritiek van stichting Clintel, die vanaf 2016 betoogde dat het KNMI daardoor hittegolven “uit de statistieken” zou hebben laten verdwijnen. In de zomer van 2019 weigerde het KNMI nog te reageren op vragen van de Volkskrant. Volgens Peter Siegmund (KNMI) duurde het onderzoeken van de kritiek lang omdat het zorgvuldig moest gebeuren; nadat het onderzoek klaar was, zijn de getallen aangepast.
Door de correctie blijken de zomers van 1900–1950 gemiddeld 0,14 °C warmer dan eerder gerapporteerd. Dat voegt zeven periodes toe die nu aan de hittegolfdefinitie voldoen (vijf dagen op rij ≥25 °C, waarvan drie dagen ≥30 °C). Het jaar 1947 springt eruit met vier hittegolven. Clintel-voorzitter Marcel Crok noemt de uitkomst “een grote overwinning” en benadrukt dat het voor vertrouwen in instituten van belang is kritiek serieus te nemen: “Een les voor de instituten,” aldus Crok.
Het KNMI houdt vol dat deze aanpassing niets verandert aan het algemene beeld van klimaatverandering. De statistiek na 1950 is onveranderd: negen hittegolven tussen 1950 en 1999 en zestien in de afgelopen 26 jaar. Volgens Siegmund blijft de langetermijnopwarming duidelijk; de kans op een hittegolf in deze eeuw was vóór correctie viermaal zo groot als in de vorige eeuw en is ná correctie nog steeds ongeveer drie keer zo groot.
Kortom: een methodologische wijziging uit 1950 leidde tot bijstelling van vroege 20e-eeuwse temperaturen en een paar extra geregistreerde hittegolven, maar verandert niets aan de duidelijke toename van hittegolven in de recente decennia.