Klimaatambitie overboord, wapens geen taboe meer: grootbanken worstelen met duurzaam bankieren
In dit artikel:
FairFin en Financité concluderen in hun tweejaarlijkse Bankwijzer dat de grote Belgische banken op belangrijke ethische thema’s stilvallen: het beleid rond het uitfaseren van fossiele brandstoffen en het uitsluiten van investeringen in de wapenindustrie verbetert nauwelijks of gaat zelfs achteruit. Kleinere spelers zoals Triodos en Vdk Bank behalen duidelijk betere scores.
De Bankwijzer, die sinds 2015 verschijnt en ditmaal ook Beobank voor het eerst analyseert, beoordeelt banken op beleid rond mensenrechten, wapens, corruptie en klimaat. FairFin (oorspronkelijk Netwerk Zelfhulp Vlaanderen, opgericht in 1982) en Financité leggen concrete vragen voor—bijvoorbeeld of banken bedrijven uitsluiten die meewerken aan kernwapens—en geven daarop punten. Banken krijgen de resultaten te zien en kunnen feedback leveren.
Resultaten: slechts drie banken — Triodos, Vdk Bank en Argenta — halen een score boven 70% voor klimaatbeleid. Op wapenbeleid scoren praktisch alleen Triodos en Vdk goed; de meeste grootbanken blijven onder de 60%. FairFin wijst bijvoorbeeld op het ontbreken van een sluitend beleid bij BNP Paribas Fortis rond brandbommen en leveringen aan regimes met mensenrechtenschendingen. Argenta, dat eerder strikt was in het weren van wapenbedrijven, heeft die lijn recent versoepeld. Beobank, nieuw in de studie, scoort matig en eindigt samen met Belfius, Crelan en ING in de onderste regionen van de ranglijst.
De ngo’s benadrukken dat de Bankwijzer niet per definitie alle wapenbedrijven uitsluit: de focus ligt op problematische wapens (clusterbommen, kern-, chemische en biologische wapens) en op het voorkomen dat zulke wapens in de verkeerde handen belanden. Transparantie over handelsstromen en leveringslanden blijft een belangrijk aandachtspunt — vooral bij de grootbanken schort het daaraan.
Voor klanten betekent de studie vooral informatie: ze kunnen op basis van de ranglijst overstappen, een klacht indienen of hun bank aanspreken, al erkent FairFin dat niet iedereen eenvoudig van bank kan wisselen. De ngo’s willen vooral druk uitoefenen op banken zelf; de verantwoordelijkheid voor veranderingen ligt primair bij de financiële instellingen.