Klimaat: is de route adaptatie (dweilen) of mitigatie (kraan dichtdraaien)?

In dit artikel:

In Den Haag klinkt vanuit PVV, FVD en BBB de roep om minder geld uit te geven aan klimaatmitigatie: maatregelen die de uitstoot van broeikasgassen verminderen. BBB-voorman Henk Vermeer zei onlangs bij WNL dat meer middelen naar klimaatadaptatie moeten gaan, zoals bescherming tegen hitte, natuurbranden en zeespiegelstijging.

Die nadruk op aanpassing is volgens de auteur begrijpelijk. De aarde warmt door eerdere uitstoot nog lange tijd op, ook als de mensheid daar onmiddellijk mee zou stoppen. Overheden en natuurbeheerders nemen daarom al maatregelen, zoals extra groen in steden, brandpreventie en plannen voor de gevolgen van een stijgende zeespiegel.

Toch is adaptatie geen alternatief voor mitigatie. Anders dan aardbevingen is klimaatverandering grotendeels door menselijk handelen veroorzaakt en kan de bron worden aangepakt. De aanpak van zure regen en het ozongat laat zien dat internationale maatregelen vervuilende stoffen kunnen terugdringen. De conclusie is daarom dat beide strategieën nodig zijn: aanpassen aan de gevolgen én de uitstoot zo snel mogelijk beperken.

Mitigatie geeft mens en natuur meer tijd om zich aan te passen. Bovendien wordt klimaatadaptatie duurder en minder effectief als de opwarming verder doorzet en kantelpunten worden bereikt. Voor Nederland kan ongeremde uitstoot uiteindelijk leiden tot een metershoge zeespiegelstijging, waartegen dijken niet volstaan. Alleen inzetten op adaptatie is bovendien sociaal onrechtvaardig, stelt moraalfilosoof Dale Jamieson: rijke mensen kunnen zich beter beschermen, terwijl armere groepen minder hebben bijgedragen aan de klimaatverandering. De verantwoordelijkheid ligt daarom bij huidige generaties om zowel schade te beperken als zich op de onvermijdelijke gevolgen voor te bereiden.