Kliklijn moet corruptie in het Chinese leger tegengaan
In dit artikel:
De website van de Chinese luchtmacht heeft sinds ongeveer een week een nieuwe meldfunctie waarmee bezoekers vermeende onregelmatigheden bij inkoop en aanbestedingen kunnen doorgeven. Zowel leveranciers als werknemers van het inkoopapparaat worden uitgenodigd klachten in te dienen, maar alleen onder vermelding van hun echte naam — een eis die potentiële klokkenluiders waarschijnlijk zal afschrikken in een cultuur waarin persoonlijke netwerken en wederdiensten de norm zijn. Het bericht over de nieuwe knop verscheen in de South China Morning Post uit Hongkong.
De maatregel past in een bredere context van langdurige corruptiebestrijding binnen de Volksbevrijdende Woestemacht sinds Xi Jinping in 2013 aantrad. Hoofdrolspelers op hoog niveau zijn geschorst of ontslagen — voorbeelden zijn de voormalige minister van defensie Li Shangfu en generaal He Weidong — en ook bij gespecialiseerde onderdelen zoals de raketstrijdkrachten en de luchtmacht zijn de afgelopen jaren tientallen functionarissen weggezet na aantijgingen van corruptie en machtsmisbruik. In september meldde hetzelfde krijgsmachtonderdeel dat tientallen beoordelaars en meer dan honderd leveranciers waren betrapt op onregelmatigheden.
De problemen strekken zich verder uit naar de nationale wapenindustrie, grotendeels staatsgedomineerd. Het onderzoeksinstituut Sipri signaleerde recentelijk dat de Chinese wapenindustrie in 2024 een opvallende terugval liet zien, terwijl wapenbedrijven elders profiteerden van stijgende defensie-uitgaven. Bij acht grote Chinese bedrijven daalden de winsten gemiddeld met ongeveer tien procent, grotendeels doordat corrupte of frauduleuze contracten werden ingetrokken. Dat voedt vergelijkingen met Rusland, waar papieren succes en vertekende rapportages hebben bijgedragen aan materiële tekortkomingen en operationele problemen op het slagveld.
Voor de Chinese leiders is dit moeilijk terrein omdat modernisering van de strijdkrachten en klaarheid voor een eventuele strijd om Taiwan hoog op de agenda staan; Amerikaanse inschattingen noemen 2027 als doeljaar voor operationele gereedheid. Tegelijkertijd ondermijnen vriendjespolitiek, loyaliteitsnetwerken en gesjoemel met aanbestedingen het vertrouwen in materieel en logistiek. Xi’s zuiveringen hebben weliswaar velen gesaneerd, maar experts wijzen erop dat afrekeningen en politieke loyaliteit ook een rol spelen bij wie blijft zitten en wie verdwijnt.
Het nieuwe meldpunt van de luchtmacht laat zien dat Peking probleemherkenning en controle wil tonen, maar de vereiste openlijke naamgeving en de diepgewortelde patronagecultuur maken het twijfelachtig of die aanpak veel nieuwe, bruikbare informatie zal opleveren. Dat heeft consequenties voor de effectiviteit van zowel inkoop als voor de bredere moderniseringsambities van het Chinese leger.