Kleurrijke 'kwal' steekt meer dan 100 mensen op strand in Spanje: 'Kan een plaag worden'

In dit artikel:

Stranden in Spanje en Frankrijk zijn de afgelopen dagen gesloten na een grote toestroom van Portugese oorlogsschepen. In San Sebastián werden op één dag zeker 120 mensen gestoken. Deze kwalachtige heeft tentakels die tot veertig meter lang kunnen worden. Omdat ze vrijwel onzichtbaar zijn, kunnen zwemmers het kleurrijke ballonnetje zien zonder de tentakels op te merken.

Een aanraking veroorzaakt hevige pijn: het dier schiet kleine gifnaaldjes in de huid. Dat kan spierkrampen veroorzaken, met in het uiterste geval verdrinkingsgevaar. Ook aangespoelde of dode exemplaren blijven gevaarlijk, omdat hun giftige tentakels nog lange tijd actief kunnen zijn.

Volgens kwallenexpert Piet Sondervan is de uitbraak bij San Sebastián waarschijnlijk het gevolg van een combinatie van omstandigheden. Het zeewater moet warm zijn, rond de 24 graden, er moet voldoende voedsel zijn en aanlandige wind kan de dieren naar de kust drijven. Door overbevissing zijn er bovendien minder natuurlijke vijanden en blijft er meer voedsel voor kwallen over. De stijgende zeetemperatuur zorgt ervoor dat het Portugese oorlogsschip en andere kwallensoorten op steeds noordelijkere plekken in Europa worden gezien. Volgens Sondervan kan de soort daardoor ook dichter bij Nederland komen; in Nederland worden al vaker andere, zuidelijkere kwallen gesignaleerd.

Meer kwallen zijn in deze tijd van het jaar sowieso gebruikelijk langs Europese kusten. Bij Spanje en Frankrijk kunnen de huidige temperatuur en voedselrijke omstandigheden volgens de expert zelfs tot een plaag leiden.

Hoewel het Portugese oorlogsschip op een kwal lijkt, is het biologisch gezien geen afzonderlijk dier. Het bestaat uit honderden gespecialiseerde poliepen, waaronder drie soorten die als één organisme samenwerken. Juist die complexe opbouw maakt het kweken ervan in aquaria bijzonder moeilijk.