Klein en fijn, de onzichtbare bloemen van bomen en struiken

In dit artikel:

31 maart 2026 — Veel inheemse Nederlandse bomen en struiken bloeien onopvallend, maar leveren toch cruciale nectar- en stuifmeelbronnen voor insecten. Nienke Visser (FLORON) belicht drie voorbeelden die makkelijk over het hoofd worden gezien.

- Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus): kleine roomkleurige, viertallige bloemetjes in bijschermen. De struik toont variabele voortplantingsvormen (soms met alleen mannelijke of vrouwelijke bloemen, soms beide op één plant) en biedt nectar aan bijen, hommels, zweefvliegen en kevers.

- Spaanse aak (Acer campestre): een inheemse boom die in het voorjaar groengele, korte trossen bloemen draagt. Hoewel bescheiden van uiterlijk, dienen die bloemen als voedsel voor bijen en andere insecten. Later ontstaan de gevleugelde zaadjes (samaras) die soms felroze kleuren; de boom biedt daarnaast schuil- en voedselplekken voor vogels en kleine zoogdieren.

- Wegedoorn (Rhamnus cathartica): een vrij zeldzame struik met kleine, groengele bloempjes in trosjes waaruit giftige zwarte bessen ontstaan (vroeger gebruikt als geelgroene verfstof). Meestal tweehuizig — planten zijn mannelijk of vrouwelijk — maar ecologisch waardevol omdat de bloemen nectar en bestuiving ondersteunen, onder andere voor vlinders en bijen.

Visser wijst erop dat “inheems” niet altijd hetzelfde is als lokaal of wild: aangeplant materiaal kan afkomstig zijn uit andere regio’s en daardoor genetisch aangepast aan een ander klimaat. Er komt meer aandacht voor autochtone (wilde) populaties — nakomelingen van na-de ijstijd-migranten die zich lokaal hebben aangepast en belangrijk erfgoed vormen voor biodiversiteit en veerkracht.

FLORON werkt aan een basiscursus Wilde bomen en struiken voor wie wil leren wilde (autochtone) van aangeplante exemplaren te onderscheiden. Tekst door Nienke Visser (FLORON); foto door Bert Maes.