Deel van collectie Oranjes is mogelijk onrechtmatig en onrechtvaardig verkregen

In dit artikel:

Een onafhankelijke commissie, ingesteld door de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje‑Nassau (SHVON), concludeert na onderzoek van ongeveer duizend kunst- en gebruiksvoorwerpen uit de Koninklijke Verzamelingen dat een klein deel mogelijk onrechtmatig en onrechtvaardig verkregen is. Voor tientallen objecten kan met een "hoge mate van waarschijnlijkheid" worden vastgesteld dat ze tijdens militaire acties zijn buitgemaakt en later als geschenk bij leden van het koningshuis terechtkwamen. Voor het merendeel van de collectie vond de commissie geen directe aanwijzingen voor misbruik, maar de herkomstinformatie is vaak fragmentarisch; van circa tweehonderd objecten ontbreekt elke herleidbaarheid.

De onderzochte stukken kwamen in bezit van de koninklijke familie tussen circa 1840 en 1949 en stammen vooral uit voormalig Nederlands‑Indië (Indonesië), Suriname en de Caribische eilanden. Concrete voorbeelden zijn een donderbus van vorst Raden Intan, veroverd tijdens de Lampong‑expeditie van 1856, en het schild van de krijgsoverste van Samalanga, buitgemaakt in de expeditie van 1877.

De commissie adviseert onder meer om het rapport beschikbaar te stellen aan vertegenwoordigers uit de voormalige koloniën als eerste stap naar "een open gesprek over de toekomst van de objecten" en raadt de SHVON aan procedures voor mogelijke teruggaveverzoeken te ontwikkelen. Peter Schoon, bestuurslid van de SHVON, zegt trots te zijn op het onderzoek en wil alles zo snel mogelijk digitaliseren en in gesprek gaan met landen van herkomst: "We gaan zo snel mogelijk alles digitaliseren, liefst nog voor het eind van het jaar, en dan ook zo snel mogelijk in gesprek met de landen van herkomst."