Kladblokken en Grafittipies - Tamarah Benima

In dit artikel:

De auteur kijkt kritisch naar de overvloed aan tatoeages en graffiti in het straatbeeld. Nu mensen in de zomer veel huid tonen, valt volgens hem op hoe vaak armen, benen, romp, nek en gezicht zijn bedekt. Hij beschouwt het lichaam daardoor als een soort kladblok of canvas. Ooit hadden tatoeages volgens hem vooral een duidelijke sociale functie: bij inheemse stammen markeerden ze de groepsidentiteit, terwijl zeelieden en soldaten herkenbaar bleven aan ankertjes, namen of andere eenvoudige motieven. In bredere kringen golden tatoeages lange tijd als ordinair, maar die waardering veranderde sterk.

De auteur schrijft de popularisering van grote tatoeages mede toe aan internationale voetballers. David Beckham zette vanaf 1999 namen en religieuze motieven op zijn lichaam, waarna spelers als Daniel Agger, Lionel Messi, Zlatan Ibrahimović, Neymar, Memphis Depay en Ederson hun tatoeages uitbouwden tot omvangrijke persoonlijke statements. Volgens de auteur drukken zulke afbeeldingen loyaliteit, religie, filosofische overtuigingen of identiteit uit. Tegelijk begrijpt hij veel moderne ontwerpen niet en vraagt hij zich af voor wie onleesbare boodschappen op gezichten en lichamen bedoeld zijn. Ook voorziet hij problemen wanneer de tatoeages door ouderdom op een gerimpeld of verslapt lichaam terechtkomen.

Een ontmoeting met een motorclub na een crematie vormt een concreet voorbeeld. De leden bewezen met hun motoren eer aan de overleden dochter van hun voorzitter. Een man met een volledig getatoeëerd hoofd vertelde dat hij normaal gesproken werk kon vinden, maar tijdelijk werkloos was. Hoewel de auteur hem aardig en verlegen vond, zag hij zijn uiterlijk als een afwijking.

Tatoeages vergelijkt de auteur vervolgens met graffiti: in beide gevallen wordt een oppervlak gebruikt om identiteit of aanwezigheid zichtbaar te maken. Graffiti vindt hij echter vrijwel altijd lelijk, anoniem en inhoudelijk weinig origineel. Treinen, bruggen, muren en stations worden volgens hem kilometerslang bedekt met slogans, logo’s en afbeeldingen. Hij vraagt zich af wie de makers zijn, waarom ze zulke gevaarlijke plekken beklimmen, wie hun spuitbussen verkoopt en wat ze met hun boodschappen willen bereiken. Hij vermoedt dat het om jonge mensen gaat die territorium willen afbakenen, erkenning zoeken of een soort overgangsritueel uitvoeren.

Uiteindelijk ziet de auteur zowel tatoeages als graffiti als symptomen van een samenleving die haar historische, religieuze en ethische wortels heeft verloren. Identiteit wordt volgens hem niet langer gedragen door gedeelde tradities of overtuigingen, maar oppervlakkig op huid en openbare ruimte aangebracht. Zijn conclusie is dat de symbolen overal zichtbaar zijn, maar steeds minder betekenis hebben.