Kindermisbruik blijft lang onopgemerkt: 'Weten niet wat hen overkomt'
In dit artikel:
Mels van B. wordt verdacht van jarenlang seksueel misbruik van tientallen minderjarige meisjes. Volgens het Openbaar Ministerie gaat het om 31 slachtoffers die tussen 2011 en 2024 werden getroffen: bij achttien meisjes (tussen negen en twaalf jaar) betreft het fysiek misbruik, bij dertien andere gevallen gaat het om het heimelijk maken van beelden. Tot de beschuldigingen behoort ook het misbruiken van zijn eigen dochter toen zij nog maar enkele maanden oud was.
Deskundigen verklaren dat zulke misdrijven lang onopgemerkt blijven door een combinatie van factoren. Kinderen begrijpen vaak niet meteen wat er gebeurt of weten geen woorden voor hun ervaring; daarom duurt het bij slachtoffertjes gemiddeld ruim een decennium voordat ze zich uitspreken (gemiddeld 13,5 jaar). Bovendien betreft het in ongeveer 85 procent van de gevallen een bekende dader. Hoe dichter iemand bij het kind staat, hoe groter de druk om te zwijgen: loyaliteit, angst voor gezinsontwrichting of expliciete dreigementen om samen ‘de gevolgen’ te dragen, houden slachtoffers vaak stil.
Experts beschrijven ook subtielere vormen van druk en manipulatietactieken. Daders benutten een warme band, smeden vertrouwensrelaties en spelen in op schaamte en schuldgevoelens, waardoor kinderen kunnen geloven dat ze zelf de oorzaak zijn of dat niemand hen zal begrijpen. Reageren met scepsis of beschuldigende vragen vanuit de omgeving — zoals waarom het eerder niet is verteld — versterkt terugtrekking en kan openheid verhinderen.
Signalen van misbruik zijn vaak vaag en niet-specifiek: een teruggetrokken houding, onverwacht gedrag in de klas of seksueel gedrag dat niet bij de leeftijd past. Zulke veranderingen kunnen meerdere oorzaken hebben, waardoor omstanders ze gemakkelijk missen of verkeerd interpreteren. Daarom benadrukken betrokkenen dat de omgeving een cruciale rol speelt: aandachtig luisteren, niet-oordelend reageren en het kind serieus nemen zijn belangrijke eerste stappen.
Wat helpt volgens de experts: vroegtijdige, passende voorlichting over grenzen en seksueel gedrag, het durven stellen van vragen en het creëren van een veilige, betrouwbare omgeving voor kinderen om te praten. Directe drastische stappen (zoals meteen aangifte doen) kunnen voor een jong slachtoffer overweldigend zijn; zorgvuldigheid en steun zijn essentieel. Deskundigen waarschuwen echter dat geen enkele maatregel alle verborgen gevallen zal doen opduiken.
Mensen die zelf te maken hebben (gehad) met seksueel grensoverschrijdend gedrag kunnen terecht bij Slachtofferhulp Nederland (0900-01 01) of het Centrum Seksueel Geweld (0800-01 88 of via de chat).