Kinderen ouder dan 12 kunnen levenslang krijgen in El Salvador, experts zijn bezorgd
In dit artikel:
Het Salvadoraanse parlement, waarin president Nayib Bukeles partij de meerderheid heeft, keurde vorige maand een grondwetswijziging goed die door Bukele is ondertekend en op 26 april in werking treedt. De wijziging maakt het mogelijk om vanaf 12 jaar levenslange gevangenisstraffen op te leggen voor moord, verkrachting, medeplichtigheid daaraan en ook voor lidmaatschap van een criminele organisatie. Voorheen was de maximale straf voor volwassenen 60 jaar en voor minderjarigen 15–20 jaar.
De maatregel komt voort uit Bukeles harde aanpak van bendes sinds hij in 2019 aantrad en vooral na zijn noodtoestand van 2022, toen hij een grootschalige klopjacht op vermeende bendeleden startte, tienduizenden arrestaties liet verrichten en de enorme gevangenis CECOT liet bouwen. Die veiligheidscampagne heeft de straatcriminaliteit sterk teruggedrongen en maakte Bukele populair, maar heeft volgens critici ook geleid tot autoritaire verschuivingen.
Onderzoekers en kinderrechtenorganisaties waarschuwen dat de wijziging de rechtsstaat en kinderrechten ondermijnt. Save the Children Nederland stelt dat levenslange straffen voor kinderen van 12 in strijd zijn met het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Academici merken op dat door de strikte beperkingen op toegang tot gevangenissen sinds 2022 het vrijwel onmogelijk is om de detentieomstandigheden, rehabilitatieprogramma’s of het recht op onderwijs voor vastzittende kinderen te controleren; bestaande centra zouden vaak mensonterend zijn.
Daarnaast wijzen mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch en Amnesty International op duizenden mogelijk onterechte aanhoudingen, gebrek aan eerlijke processen en meldingen van mishandeling. Critici zien de strafrechtsverzwarende koers als een volgende stap in een bredere ontmanteling van democratische waarborgen: elektiewijzigingen die herkiezing onbeperkt maken, verlenging van de ambtstermijn en maandelijkse verlengingen van de noodtoestand die detentie zonder snelle berechting faciliteren.