Kijkoperatie via piepklein sneetje kan toch blijvende pijn opleveren

In dit artikel:

Laparoscopie — de moderne “kijkoperatie” die via kleine incisies grote buikoperaties mogelijk maakt — kan bij een deel van de patiënten langdurige pijnklachten achterlaten. Dat blijkt uit promotieonderzoek van anesthesioloog Esmee van Helden van het Radboudumc in Nijmegen. Ze onderzocht twee groepen: mensen bij wie de bijnier werd verwijderd (door onder meer kanker of hormonale problemen) en gezonde nierdonoren.

Bij bijna 15% van de 320 patiënten die een bijnierverwijdering ondergingen (gemiddeld vijf jaar gevolgd) bleef chronische pijn bestaan; de gemiddelde pijnscore was ongeveer 3,5 uit 10. Van de 512 nierdonoren (gemiddeld zes jaar gevolgd) rapporteerde bijna 6% blijvende pijn, met een gemiddelde score van 2 uit 10. Ter vergelijking: eerder onderzoek naar open nieroperaties vond veel hogere percentages (circa 33%), wat laat zien dat kijkoperaties wel degelijk minder vaak restklachten geven, maar ze niet uitsluiten.

Van Helden bespreekt mogelijke oorzaken: het opblazen van de buik met CO2 om zicht te krijgen kan druk geven op de buikwand en zelfs het middenrif irriteren, wat pijn kan uitstralen naar bijvoorbeeld de schouder. Ook kan schade aan spieren en zenuwen tijdens de ingreep bijdragen; voldoende spierverslapping tijdens de operatie en zo min mogelijk CO2-pressure kunnen dat risico verlagen. Verder speelt goede pijnstilling en langdurige nazorg — inclusief samenwerking met huisarts en fysiotherapeut — een belangrijke rol bij het voorkomen en behandelen van chronische klachten.

Als directe toepassing heeft het Radboudumc de informatie voor potentiële nierdonoren aangepast: het risico op aanhoudende pijn wordt nu expliciet genoemd. Van Helden benadrukt dat eerlijk informeren niet alleen verwachtingen bijstelt maar ook kan helpen angst (en daarmee pijnbeleving) te verminderen.