Kijk live: parlementaire enquête corona | Oud-minister Bruins vindt dat Nederland goed voorbereid was op coronacrisis
In dit artikel:
De parlementaire enquête naar de Nederlandse corona-aanpak is van start gegaan; de commissie trekt negen weken uit om alle betrokkenen te horen. Op de eerste dag stonden viroloog Marion Koopmans (lid van het OMT) en oud-minister van Volksgezondheid Bruno Bruins (VVD) in de Tweede Kamer centraal.
Bruins werd in de middag bevraagd over de voorbereiding en besluitvorming in de beginfase. Hij gaf aan dat er wel algemene crisishandboeken waren maar geen specifiek protocol voor dit nieuwe coronavirus, omdat het onbekend was. Bruins benadrukte dat het kabinet en zijn ministerie veelvuldig informeerden — met Kamerbrieven, persmomenten en briefings — en dat beslissingen genomen zijn “met het verstand van toen”. Kamerleden vroegen ook naar de hoge werkdruk: Bruins viel eerder op door oververmoeidheid en had tijdens de crisis intensief op publieke communicatie ingezet.
In de ochtend legde Koopmans uit hoe moeilijk het was om in het vroege stadium de omvang van de dreiging precies in te schatten. Zij stelde dat betrouwbare risicobeoordelingen tijd vergen en dat jaarlijks duizenden signalen binnenkomen waarvan er soms tientallen serieuze uitbraken blijken te zijn. Toen gegevens over snelle mens-op-mensoverdracht binnenkwamen, realiseerde zij zich dat de uitbraak niet zou ‘overwaaien’. Preventief afgelasten van bijvoorbeeld carnaval noemde ze toen te vergaand; achteraf lijkt zo’n maatregel bij meer actuele kennis logisch, maar dat blijft ook een politieke afweging.
Koopmans pleitte voor duidelijkere scheiding tussen het OMT als deskundigenorgaan en politieke besluitvorming en wees op momenten van tijdsdruk waarbij het OMT geconfronteerd werd met haastige besluittrajecten. Ze vertelde ook over de persoonlijke consequenties: zij (net als Jaap van Dissel) kreeg veel bedreigingen en intimidatie, met ernstige effecten op haar gezin. Koopmans noemde de hoeveelheid haat en seksisme ‘grenzeloos’ en riep op tot een betere aanpak van intimidatie om toekomstige crises doeltreffender aan te kunnen. De commissie hoort later nog andere sleutelfiguren; Bruins’ verhoor liep die middag door.