Kiezers rekenen na 100 dagen hard af met kabinet-Jetten: 'Het is een bende'
In dit artikel:
Na honderd dagen in functie is het draagvlak voor het minderheidskabinet-Jetten sterk afgenomen: nog maar 22 procent van de kiezers heeft vertrouwen in de regering, terwijl dat bij de start ongeveer een derde was. De daling is opvallend snel vergeleken met eerdere kabinetten; het kabinet-Schoof begon bijvoorbeeld met 37 procent vertrouwen en daalde nauwelijks in de eerste maanden.
Het vertrouwen smelt ook binnen de coalitieachterban. Alleen D66-kiezers blijven overwegend positief; bij VVD- en CDA-stemmers is bijna de helft van het vertrouwen verdwenen. Slechts 12 procent van alle kiezers denkt dat dit kabinet in staat is grote problemen op te lossen. Vooral dossiers als asielopvang, stikstof, de oplopende zorgkosten, armoede en koopkracht geven weinig aanleiding tot optimisme.
Een belangrijke oorzaak is de minderheidspositie van het kabinet: voor ingrijpende maatregelen moet steun worden gezocht bij oppositiepartijen, vakbonden, werkgevers en lokale gemeenschappen. Die meerderheid blijkt voor veel kiezers onhaalbaar; twee derde rekent er niet op dat het kabinet grote meerderheden kan vormen. Concrete plannen zoals een stikstofpakket, de spreidingswet voor asielopvang en een akkoord over begroting en sociale zekerheid moeten de komende weken bewijs leveren, maar ze vragen brede en soms lastige steun — onder meer van het platteland en gemeenten die opvanglocaties moeten huisvesten.
De publieke onvrede is al zichtbaar in protesten en rellen rond asielopvang (bijvoorbeeld in Loosdrecht), wat het beeld versterkt dat Den Haag de regie kwijt is. Premier Rob Jetten ziet ook zijn persoonlijke vertrouwen teruglopen: van bijna de helft bij de start naar ongeveer een derde nu. Kiezers waarderen zijn betrouwbaarheid en sympathie, maar vinden zijn leiderschap en vermogen om partijen te verbinden teleurstellend; incidentele afwezigheid bij onrustmomenten werkt daartegen.
Kortom: het kabinet heeft rust en overleg beloofd, maar na honderd dagen zijn resultaten op belangrijke dossiers uitgebleven. Zonder tastbare doorbraken op stikstof, asiel en begroting riskeert de regering een zomer en herfst vol protesten en een verdieping van de vertrouwenscrisis.