Kerosinezorgen voor KLM, maar de schone brandstof van de toekomst is net zo'n hoofdpijndossier

In dit artikel:

KLM en moederbedrijf Air France-KLM krijgen dit jaar te maken met fors hogere brandstofkosten. Door de oorlog in Iran en de blokkade van de Straat van Hormuz konden olietankers raffinaderijen moeilijk bereiken. Daardoor daalden de kerosinevoorraden en steeg de marktprijs tijdelijk naar 1470 dollar per ton, tegenover gemiddeld 792 dollar in 2025. Air France-KLM rekent op ongeveer 2 miljard euro aan extra kerosinekosten. Bij een olieprijs onder 90 euro kan vliegtuigbrandstof later dit jaar dalen naar ruim 1200 dollar per ton, maar dat blijft aanzienlijk hoger dan vóór de blokkade.

Een groot deel van de hogere kosten wordt doorberekend aan passagiers. Mede daardoor behaalde KLM in de eerste helft van het jaar toch een operationele winst van 68 miljoen euro op een omzet van 6,8 miljard euro, een marge van slechts 1 procent.

Ook de verduurzaming maakt vliegen duurder. Duurzame vliegtuigbrandstof, ofwel SAF, kost volgens KLM-topvrouw Marjan Rintel drie tot vier keer zoveel als gewone kerosine. Europese regels verplichten maatschappijen om bij vertrek vanaf Europese luchthavens minimaal 2 procent SAF bij te mengen; dat percentage moet oplopen tot 70 procent in 2050. Voor Air France-KLM betekent dit nu al 250 miljoen euro aan extra kosten. In Delfzijl bouwt SkyNRG een SAF-fabriek die in 2028 operationeel moet zijn. KLM neemt daarvan 75 procent van de productie af.

Er zijn echter zorgen over de beschikbaarheid en duurzaamheid van grondstoffen zoals gebruikt frituurvet en dierlijke vetten. Na 2030 dreigt een tekort, terwijl de productie kan leiden tot ontbossing of concurrentie met voedselteelt. Daarom wordt ook ingezet op e-SAF, gemaakt van groene waterstof en CO2. Die brandstof kan negen tot tien keer duurder worden dan kerosine en concurreert om groene waterstof met onder meer de kunstmest- en staalindustrie. Milieuorganisaties en de luchtvaart willen dat de overheid de productie versnelt, terwijl SchipholWatch waarschuwt dat technologische oplossingen de noodzaak van minder vliegen verhullen. Eurocommissaris Wopke Hoekstra pleit voor hogere kosten op CO2-uitstoot; luchtvaartorganisatie Iata vreest dat Europese reizigers en bedrijven daarvan de dupe worden.