Kerncentrale toch naar de Eemshaven? Groningers zijn geschokt: 'Je wordt er cynisch van'

In dit artikel:

Netbeheerder TenneT adviseert de regering om voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales de Eemshaven in Groningen aan te wijzen als enige technisch haalbare locatie zonder enorme extra netwerken of kosten. Het advies, dat vrijdag op de ministerraad ligt, schokt en woedend maakt veel Groningers: voorstanders van lokaal verzet noemen het een nieuwe klap bovenop decennia van onvrede over gaswinning en aardbevingsschade.

Tot nu toe leek Zeeland – met de bestaande kerncentrale bij Borssele, ruimte en koelwater – de meest voor de hand liggende kandidaat; ook locaties als de Paulinapolder bij Terneuzen werden genoemd. TenneT concludeert echter dat alleen de Eemshaven technisch en financieel realistisch is voor aansluiting op het hoogspanningsnet zonder ingrijpende uitbreiding elders. Politieke en juridische motieven spelen ook: voormalig minister Sophie Hermans liet de haven op de lijst opnemen om te voldoen aan procedurele eisen; anders kan een rechter later een locatiekeuze vernietigen omdat niet alle opties waren onderzocht.

Lokale bewoners en belangenorganisaties reageren fel. Actiegroepen als Verenigd Front Groningen Kerngezond en Bewoners Belangen Eerst noemen het onbetrouwbaar bestuur, voelen zich opnieuw als wingewest behandeld en wijzen op risico’s: Groningen is een gebied met gasbevingen en volgens tegenstanders is een stabiele ondergrond een voorwaarde voor kernenergie. Ook wordt gewezen op de nabijheid van het beschermd Waddenzeegebied, de problematiek rond het onttrekken en lozen van koelwater (wat Europees juridische beperkingen kan hebben), en de enorme bouwbehoefte: tienduizenden werknemers en jarenlange huisvesting zijn nodig.

Naast veiligheidszorgen komt ook kritiek op de economische haalbaarheid: tegenstanders noemen schattingen van 20–30 miljard euro per centrale en nog eens circa 20 miljard voor eindberging van radioactief afval, terwijl het kabinet volgens hen slechts 14 miljard heeft gereserveerd. Zij betogen dat kernenergie lang duurt om te realiseren en weinig soelaas biedt voor de huidige energiecrisis.

Er is ook politieke frictie: vorig jaar nam de Kamer een motie van SP’er Sandra Beckerman aan die de Eemshaven uitsloot; bewoners roepen de huidige staatssecretaris Jo-Annes de Bat op dat standpunt vast te houden en het TenneT-advies te negeren. Ruim 21.000 mensen tekenden intussen een petitie tegen plannen rond de Eemshaven.

Kortom: TenneT’s advies zet het kabinet voor een lastige keuze tussen technische netwerkoordelen en hevig lokaal verzet, terwijl de discussie over veiligheid, kosten, juridische procedures en vertrouwen in Den Haag opnieuw in scherp daglicht staat.